کاربران برخط

هیچ کاربر برخطی پیدا نشد

بازدیدکنندگان

1
54
273
340618

دفاتر نمايندگي فروش

  •  دفتر فروش شركت:

    آدرس: اراک،بلوار میرزای شیرازی، خیابان سوم شعبان(اوحدي)،کوچه سپهدار 4،حوزه معاونت پژوهشی و فناوری مرکز رشد دانشگاه اراك،شرکت اکسیر طبیعت کوهسار

    تلفكس: 08632792824

    همراه  :  09188610532 حسيني(مديرعامل)

    همراه  : 09190083484 فراهاني(مديربازرگاني)

    شماره تلگرام: 09354864525

    لينك تلگرام :  https://telegram.me/etakcoo

    رایانامه: etakooh90@yahoo.com

درون‌شد

گیاهان دارویی

نیازمندی ها

تقاﺽای شرکت برای خرید محصولات بر اساس سفارش

خريد و فروش گياه نعناع فلفلي

خريد و فروش گياه نعناع فلفلي Mentha piperita

گزنه Urtica dioica

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی گزنه Urtica dioica

 

 
گزنه urtica dioica

گزنه Urtica dioica

شرح گیاه

گزنه با نام علمی Urtica dioica گیاهی است علفی چند ساله دارای ساقه های راست به ارتفاع ۵۰ تا ۱۰۰ سانتی متر و حتی بیشتر که غالباً در اماکن مخروبه، باغها و نقاط مرطوب خارج شهر، نواحی سایه دارو جاهائی که چهار پایان در آنجا به سر می برند به حالت خودرو می روید. از ریشه های خزنده آن پا جوش هائی در کلیه جهات خارج می شود که خود باعث آن می گردد که گیاه بصورت پایه های متعدد در آمده محل رویش خود را بکلی فرا می گیرد گزنه، ساقه چهار گوش پوشیده از تار و برگهای بیضوی و نوک تیز دندانه دار و منتهی به دو استیپول دارد.

گلهای آن به رنگ سبز روشن و واقع بر روی ۲ پایه جدا گانه است. از مشخصات پایه ماده آن این است که گل آذین خوشه آن پس از آنکه گلها، آمیزش یافت و تشکیل میوه آغاز گردید. از حالت ایستاده به وضع خمیده در می آید.

گزنه اعضای پوشیده از تارهای مخروطی شکل و گزنده دارد و چون پس از لمس کردن محتویات سوز آور غده زیر آن در پوست بدن وارد می گردد ایجاد سوزش و ناراحتی می کند حالات غیر طبیعی متعددی نیز غالباَ در گزنه بوجود می ید که خود ظاهری متفاوت به گیاه می دهد مانند آنکه در بین پایه های گزنه نمونه هائی با دو نوع گل نر و ماده بر روی یک پایه و با انواعی با برگهای فراهم دیده می شود در شمال کشور از برگهای آن برای تغذیه استفاده می کنند.

پرورش گیاه

پرورش گزنه از طریق کاشتن دانه در طول شیارهائی در آغار بهار انجام می گیرد و یا آنکه از طریق کاشتن قطعات سوش دار اقدام به این کار می شود در حالت اخیر قطعات مذکور را در امتداد خطوطی به فواصل ۴۰ سانتی متر از یکدیگر به نحوی می کارند که هر پایه گیاه از دیگری معادل ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر فاصله داشته باشد.

شرایط زمین و مراقبت

زمین زراعتی باید سبک و دارای رطوبت کافی باشد. وجین کاری، خارج کردن علفهای هرز از مزرعه و انجام عملیات اصلاحی ضروری است.

برداشت

پس از رشد کامل گیاه ، ساقه هوائی آنها را درو می کنند و بلافاصله به کارخانه جهت مصارف تهیه کلروفیل و غیره حمل می نمایند در هر سال نیز می‌توان دو بار اقدام به جمع آوری ساقه گیاه نمود، برگهای جوان گزنه به مصارف تغذیه مشابه اسفناج می رسد. (در رامسر و بعضی از شهرهای شمال کشور) گل آذین آن نیز که بعد از ظاهر شدن گل ولی قبل از رسیدن میوه چیده می شود، و به صورت له شده و مخلوط با تخم مرغ آب پز جهت تغذیه جوجه پرندگان در پرورش طیور مورد استفاده قرار می گیرد.

استخراج کلروفیل

برای تهیه کلروفیل برگ پایه های وحشی یا پرورش یافته گزنه دو پایه را در سایه در گرمای معتدل خشک می نمایند تا بر اثر تابش خورشید‏، رنگ سبز برگ، کاهش پیدا نکند برگهای خشک شده را بعداَ بسته بندی و به مراکز تولید کلروفیل می فرستند برگ تازه گرنه دارای ۵/۱ درصد کلروفیل خالص است ولی برگهای خشک شده آن تا ۵/۷ درصد از این ماده تولید می کند در صنعت از کلروفیل برای رنگ کردن صابون ‏ روغن ها و همچنین مواد عطری مختلف نیز استفاده بعمل می آید. تذکر : از برگ اسفناج هم استخراج کلروفیل صورت می گیرد.

دامنه انتشار

گزنه در نواحی مرطوب غالب نقاط ایران ، مخصوصاَ مناطق شمال کشور (جواهرده) شمال غربی و مرکزی ایران مانند اصفهان ، شاهرود، بسطام ، کوه کاشان در ارتفاعات ۳۰۰۰ متری و غیر می روید

کرفس Apium graveolens

کاشت، داشت و برداشت گیاه دارویی کرفس Apium graveolens

 

 

:تیره جعفری
:نام لاتین .Apium graveolens L
:نام انگلیسی Wild celery Marsh parsley
:فارسی کرفس
:نام عربی کرفس الماء

 

شرح گیاه

گیاهی است دو ساله یعنی در سال اول برگ تولید می کند و در سال دوم ساقه هوایی گل دهنده ظاهر می شود و بذر می دهد. این گیاه در برخی شرایط مانند گیاهان یکساله در سال اول تولید گل و بذر می نماید گلهای کرفس کوچک و سفید رنگ اند که بصورت چتر مرکب ظاهر می شود و در انتهای ساقه گل دهنده به ارتفاع ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر قرار می گیرد.

این گیاه دارای ریشه قائمی به طول ۶ تا ۷ سانتی متر و به قطر ۵/۱ سانتی متر است از اطراف این ریشه ریشه های جانبی متعددی و از قسمت انتهائی آن ساقه های تو خالی، شیاردار و عاری از کرک خارج می شود.ظاهر ریشه اصلی گیاه،ناهموار و رنگ آن خاکستری قهوه ای است برگهای آن دارای ظاهری شفاف، کمی ضخیم و مرکب از ۳ تا ۷ برگچه مثلث یا لوزی شکل دندانه دار و معطر است. بر اثر پرورش زیاد موفق به ایجاد واریته های متعددی از این گیاه شده اند واریته های آن عبارتند از : کرفس برگی (Aog. Var. Secalinum) کرفس قمری (Aog. Var. rapaceum) کرفس معمولی (Aog. Var. dulce) که نوع اخیر در ایران در سطح نسبتاً وسیع کشت می شود.

 

نیازهای اکولوژیکی
افزایش عملکرد تنها در مناطقی که دارای آب و هوای معتدل نسبتاً گرم (حدود ۱۸ درجه سانتی گراد) است بوجود می آید. این گیاه در مرحله رویشی به دمای پائین و در مرحله تولید بذر به دمای بالایی نیاز دارد. مناسب ترین خاک برای کاشت کرفس زمینهای هوموسی است. زمینهای نیمه سنگین و سنگین عمیق با مواد آلی نسبت به زمینهای سبک، برتری دارند.

کرفس در خاکهایی با بافت خوب و زهکشی شده نتیجه خوبی می دهد. مناسب ترین PH خاک برای کرفس بین ۶ تا ۵/۷ است. زمین مورد کاشت باید همواره مرطوب باشد. کرفس به خشکی خاک بسیار حساس است. این گیاه در نقاط نسبتاً خشک و باران مناسب در طول سال محصول چشمگیری می دهد کرفس بیشتر از دیگر سبزیها از کم آبی لطمه می بیند انواع دیررس در نقاطی با زمستانهای ملایم و انواع بهاره یا زودرس در مناطقی با تابستانهای خنک،انواع تابستانه یا متوسط رس در نقاطی با پائیز طولانی بخوبی رشد می کند. کرفس یخبندانهای تا حدود(۵-) درجه سانتی گراد را نیز تحمل می کند.

 

آماده سازی خاک
جهت تقویت خاک بویژه خاک های شنی که از نظر مواد آلی ضعیف هستند استفاده از کودهای پوسیده دامی توصیه می شود. در مورد استفاده از کودهای شیمیایی مقدار و نوع آن بستگی به نوع خاک، حاصلخیزی و مقدار مواد آلی موجود در آن دارد و معمولاً حدود ۱۶۰ کیلوگرم ازت، ۱۰۰ کیلوگرم P2o5 و ۲۵۰ کیلوگرم K2O و ۱۵۰ کیلوگرم Cao و ۲۰ کیلوگرم Mgo در هکتار توصیه می شود.

 

تاریخ و فواصل کاشت
در کشت های مکانیزه فاصله ردیف ها در زمین اصلی ۵ سانتی متر و فاصله بوته ها را از همدیگر ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر در نظر می گیرند.

 

کاشت
کرفس را با بذر زیاد می کنند. بذر را ابتدا در خزانه می پاشند و پس از آن نشای بدست آمده را به محل اصلی منتقل می کنند. بذر کرفس بسیار ریز است (کوچکترین بذر از سبزیها) تاریکی (ریختن خاک روی بذر) و گرمای ۲۰ درجه سانتی گراد از جوانه زنی بذر جلوگیری کرده (گیاه نوری) و مرطوب کردن بذر قبل از پاشیدن به جوانه زنی آن کمک می کند. برای اینکار بهتر است که بذرها را قبلاً با آب خیس کرده و پس از گذشت ۴ تا ۵ روز پس از ظاهر شدن ریشه چه (به اندازه ۲ میلی متر) با دقت فراوان در بستر خزانه پاشید.(آبیاری در مورد بذرهای جوانه زده ضروری است.)

بذر کرفس از گروه بذرهای نوری است (شدت نور تغییراتی در پوسته بذر بوجود می آورد تا تبادل اکسیژن و گاز کربنیک برقرار شود) بنابراین پاشیدن بذر سطحی است. مدت پرورش نشاء در خزانه حدود ۲ ماه است. دمای مورد نیاز در خزانه ابتداء ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد و پس از جوانه زدن حداقل ۱۲ درجه سانتی گراد است (دمای مناسب بین ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتیگراد است).

بذر پاشی در خزانه به صورت دست پاش و یا خطی به فاصله حداقل ۱۵ سانتی متر از یکدیگر صورت می گیرد. مقدار بذر لازم برای یک متر مربع حدود ۵ گرم است (۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم هکتار ت ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ گیاه) پس از گذشت حدود ۴ هفته وقتی برگهای اولیه ظاهر شد باید منشأ ها را به فاصله ۵×۵ سانتی متر تنک کرد (خزانه دوم) . این عمل باعث می شود که هنگام در آوردن نشاءها از خزانه اول کلاهک ریشه شکسته و ریشه های جانبی بیشتری تولید شود.

باید دقت شود که دمای محل کاشت ثانوی (خزانه دوم) و یا زمین اصلی زیاد با خزانه اولی تفاوت نداشته باشد زیرا در غیراینصورت چنانچه نشاء های جوان در محیطی با دمای کمتری از خزانه اول رشد کند و بویژه اگر طی یک دوره طولانی سرما قرار گیرد طی مدت کوتاهی ساقه گل دهنده گیاه ظاهر شده و به گل و بذر می نشیند. در کشت های مکانیزه فاصله ردیف ها در زمین اصلی ۵ سانتی متر و فاصله بوته ها را از همدیگر ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر در نظر می گیرند.

مدت زمان خزانه گیری در کشت های مراحل اول ۴ هفته در خزانه اول و ۶ هفته در خزانه دوم است این مدت برای کشت های مراحل بعد کاهش می یابد و کلاً به ۵ تا ۶ هفته می رسد بهتر است از نشاء های بزرگتر استفاده شود تا عملکرد بیشتر و محصول مرغوب تری بعمل آید. وزن نشاء ها باید حداقل ۵ گرم (بهتر است حدود ۱۰ گرم) باشد. نشاء ها باید ۳ تا ۵ برگ داشته باشند. بهتر است نهالهای جوان در خزانه با دمای بالای ۱۶ درجه سانتی گراد نگهداری شود. قبل از اینکه نشاء کرفس به زمین اصلی منتقل شود باید آنرا قبل از خارج کردن از خزانه به محیط بیرون عادت داد.

این عمل با برداشتن پوشش پلاستیک از روی خزانه یا باز کردن تدریجی در بهای ورودی و خروجی گلخانه ها انجام می گیرد. برای مقاوم کردن گیاه بهتر است از آبیاری نشاء ها برای مدت چند روزی خودداری کرد. هر چند که سرما در اوایل دوره رشد گیاه مهمترین عامل ظهور گل قبل از رشد کامل بوته است ولی عواملی دیگری از جمله خواص ژنیتکی بذر، ضعیف بودن بذر و کم آبی و خشکی زیاد زمین در هنگام احتیاج مبرم گیاه به آب و بالاخره پرورش نشاء در محیطهای سرد (کمتر از ۱۶ درجه سانتی گراد) بطور متوسط باعث گل دادن بی موقع کرفس می شود.

مرحله زایشی کرفس بطور طبیعی با بهاره کردن بوجود می آید. دمای موثر بین ۴ تا ۱۴ درجه سانتی گراد است سرمای پائین نیز پس از جوانه زنی بذر می تواند گل دهی کرفس را باعث شود با ادامه رشد تاثیر سرما افزایش می یابد.

در کشت های اوایل سال که گیاهان با سرمای زیاد مواجه هستند باید دمای خزانه را بالاتر از ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتیگراد نگهداشت. دمای بالا (۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد) به مدت ۱۰ روز یا بیشتر قبل از نشاء کردن به علت وابهاره شدن (Devernalisation) از گل دادن گیاه جلوگیری می کند.

 

داشت

پس از کاشت بذر مادامی که بوته ها هنوز جوان هستند باید حداکثر مراقبت را در آبیاری اعمال کرد تا از خشک شدن سطح خاک در زمانی که بوته ها مستقر نشدند جلوگیری شود.دفع علفهای هرز تا موقعی که نشاء ها رشد کافی نکرده اند با وجین های مکرر در سطوح بزرگ به کمک ماشین های وجین کن و یا استفاده از علف کش های اختصاصی صورت می گیرد. سفید کردن کرفس عبارتست از جلوگیری از تشکیل پاره ای از ترکیبات شیمیایی که در اثر فعالیت کلروفیل برگ و دمبرگهای جوان انجام می گیرد.

در قدیم برای کم کردن و یا از بین بردن این ترکیبات و تولید کرفس با طعم و لطافت مرغوب مقدار و فعالیت کلروفیل را کاهش می دادند. این عمل با محروم کردن گیاه از نور خورشید صورت می گیرد. برای این کار از وسایل مختلفی استفاده می کنند. خاک دادن پای بوته ها و یا پوشاندن دمبرگها با وسایلی مثل نوارهای کاغذی، لوله های سفالی، تخته و غیره از آن جمله اند. در حال حاضر از ارقامی استفاده می شود که بر اثر اصلاح نژاد دمبرگهایی متمایل به رنگ سفید تولید می کنند (Self blanching) هر چند که انواع سبز روشن کشت می شود.

مهمترین بیماری کرفس زنگ کرفس (Septoria apiicola) است که این بیماری ابتدا به رنگ لکه های زرد متمایل به قهوه ای روی برگها ظاهر می شود و بعد به صورت لکه های سیاه رنگ که همان هاگدان سیاه حاوی اسپورهای قارچ است، توسعه می یابد و باعث از بین رفتن برگها می شود.رطوبت زیاد شیوع بیماری را افزایش می دهد.

 

برداشت

علائم ظاهری رسیده بودن کرفس را می توان با تغییر رنگ برگهای مرکزی از سبز به سبز روشن رشد خوب و قوی دمبرگها که قسمت اعظم مصرف تغذیه را تشکیل می دهد و بالاخره زمانی که دسته کاملی از مجموعه دمبرگها ایجاد شد تشخیص داد. برداشت کرفس در سطوح کوچک با چاقوی دسته بلند که گیاه را حدود چند سانتی متر از زیر خاک قطع می نماید انجام می گیرد.

در سطوح بزرگ می توان کرفس را با ماشین های مخصوص برداشت نمود. هر چند که زمان برداشت کرفس در هر مرحله از رشد امکان پذیر است ولی برداشت محصول تا موقعی که بوته به اندازه کافی رشد نکرده است توصیه نمی شود.

 

دامنه انتشار

مازندران ، بندر انزلی ، جنوب (سرباز، کوه تفتان، دره تامیندان) (خراسان دره گز) تهران کوه دماوند ، آبگرم، کاشان ، قمصر، شاهرود سرچشمه

سنبل الطیب Valeriana officinalis

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی سنبل الطیب (علف گربه) Valeriana officinalis 

 

مقدمه و تاریخچه :

سنبل الطیب یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی با نام علمی Valeriana officinalis  در ایران و جهان است که از آن برای مصارف گوناگون دارویی، غذایی و بهداشتی استفاده می شود. والرین (valerian)، از کلمه لاتین «والار»، به معنی سلامتی و سالم بودن مشتق می شود که نشان دهنده خواص شفابخشی گیاه سنبل الطیب است.

حکما از ریشه سنبل الطیب در زمان رومیها جهت بیماریهای عصبی، اضطراب و رفع خستگی استفاده میکردند. امپراطور روم در سال ۲۵۳ تا ۲۶۰ بعد از میلاد اولین بار از آن استفاده دارویی کرد. ریشه کاربرد درمانی آن در آلمان و ایالات متحده از پزشکی یونان باستان که در اصل توسط بقراط حکیم و بعداً توسط دیوسکورید (قرن اول تاریخ عمومی)، پایه گذاری شد، می باشد. گالن آن را برای بی خوابی تجویز کرد. دیوسکورید و گالن آن را به نام داروی «PHU» نامیدند که نشانگر بیان بیزاری از بوی رنجاننده آن که جاذب گربه (علف گربه) هم است، می باشد. ویژگیهای آرام بخشی سنبل الطیب در حدود حدقل ۲۰۰۰ سال پیش شناسایی شد.

سنبل الطیب در قدیم نه تنها به عنوان دارو بلکه به عنوان ادویه و عطر استفاده شده است.

گیاهی علفی (بندرت بصورت بوته های کم وبیش چوبی) و غالبا دارای ساقه های منشعب، برگهای متقابل و یا منقسم به قطعات برگچه مانند، دارای استیپول (گوشوارک)، گلهای صورتی کم رنگ یا سفید که دارای ۳ پرچم و یک مادگی مرکب از تخمدان سه برچه ای است. گلی و یا مایل به زرد که معمولا بصورت گرزنهای دو سویه مجتمع می باشند. کاسه بسیار کوچک و جام گل غالبا قیفی شکل است.

در اواخر خرداد تا اوایل مرداد به صورت گل آذین دیهیم سه شاخه با ظاهری چترمانند بر روی ساقه ظاهر می شوند که در نهایت ۱۰ الی ۲۰ روز پس از تلقیح به تدریج میوه های فندقه تخم مرغی شکل و قهوه ای میرسند. ریزوم آن پوشیده از ریشه های فراوانی است که از بعضی از آنها انشعابات منتهی به جوانه خارج می گردد و این خود در تکثیر پایه های گیاه در یک ناحیه کمک فراوان می کنند. بوی مطبوع ریزوم گیاه چون گربه را به سمت خود جلب می کند بطوریکه جانور در اطراف آن به جست و خیز می پردازد از این جهت این گیاه را علف گربه نیز می نامند.

جنس مهم آن ( valeriana) با بیش از ۲۰۰ گونه است که در ایران ۶ گونه مختلف از این جنس وجود دارد که در نواحی رشته کوههای البرز، و نواحی شمالی و شمال غربی ایران یافت می شود.

 

نیاز های اکولوژیکی سنبل الطیب:

منشاء سنبل الطیب نواحی معتدل اروپا و آسیا (بین عرض های جغراٿیایی ۴۱ و ۷۰ درجه) است.

پراکندگی این گیاه معمولا از ارتفاع ۱۰۰۰ متری بالاتر نمی رود.

در طول رویش سنبل الطیب نیاز به آب و هوای معتدل و نسبتا سرد دارد، بارندگی سالیانه برای این گیاه بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیمترایده آل می باشد، بذرها بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد جوانه میزند، در ضمن رطوبت و نور کافی باید برای جوانه

زنی بذور مهیا باشد تا فعل و انفعالات در بذر با دریافت آب و جذب نور کافی صورت گیرد تا بذور از پوسته بذر خارج شوند.

لازم بذکر است که طی آزمایش های انجام شده بر روی جوانه زنی بذور سنبل الطیب مشاهده شده که تاریکی مانع جوانه زنی بذور این گیاه می شود. پس می توان نتیجه گرفت که بذور برای جوانه زنی روز بلند می باشند.

شدت نور مطلوب که در آن فتوسنتز گیاه به طور کامل انجام می شود، حدود ۴۰۰۰۰ لوکس در دمای ۲۰ درجه سانتی گراد می باشد البته نور شدید باعث کاهش محصول می گردد به طوری که در مناطقی که شدت نور بالا است با سایه دهی به گیاه باعث افزایش محصول می شوند. اکثر فتوسنتز در سنبل الطیب در دمای ۱۷.۷ درجه سانتی گراد انجام می شود. افزایش دما تا ۲۵ درجه سانتی گراد باعث تعویق گلدهی می شوند، همچنین دما بر روی رشد ریشه به شدت تأثیر گذار است به طوری که وزن ریشه ها در دمای ۱۰ درجه سانتی گراد کاهش می یابد. بهترین دما برای رشد ریشه ها ۲۰ درجه سانتی گراد است که در این دما سایر اندامهای سنبل الطیب بهترین رشد را دارند.

افزایش میزان رطوبت در خاک باعث افزایش ریشه می شود و در بررسی های انجام گرفته رطوبت ۸۰-۹۰ درصد ظرفیت زراعی بهترین نتیجه را داشته است آب ایستائی برای سنبل الطیب مناسب نیست و سبب کاهش عملکرد ریشه و مواد موثره آن می شود.

 

خاک مورد نیاز برای رشد مطلوب سنبل الطیب:

خاک های سنگین، سخت و فشرده با رطوبت خیلی زیاد و یا بسیار خشک برای کشت این گیاه مناسب نمی باشند، زیرا در خاک های خیلی مرطوب و سنگین ریزوم ها نمی توانند به قدر کافی رشد کنند و به جای ریشه های قوی و ضخیم، ریشه های نازک، فراوان رشد می کنند که بیش تر آنها هنگام شستن و خشک کردن از بین می روند. خاک مناسب برای کشت سنبل الطیب باید سرشار از مواد غذایی، بافت لوم یا لوم شنی با مقادیر متوسط هوموس و PH 6-6.5 باشد. همچنین لازم است رطوبت همراه با تهویه باشد. ضخامت زیاد سطح الارض سبب گسترش و توسعه ریشه و نیز سبب افزایش عملکرد آن می شود.

 

مواد و عناصر غذایی مورد نیاز:

سنبل الطیب در طول رویش به مقادیر متوسطی مواد و عناصر غذایی نیاز دارد. بنا به نظر محققان مواد و عناصر غذایی فراوان و همچنین تهی بودن خاک از این مواد سبب کاهش عملکرد ریشه و مواد موثره آن می شود. تناسب صحیح بین ازت و فسفر نه تنها سبب افزایش عملکرد ریشه می شود بلکه تأثیر مطلوبی بر رویش گیاه خواهد داشت. به طوری که نقصان این دو عنصر و سایر مواد غذایی دیگر سبب نازک شدن ریشه ها می شود، ولی پتاسیم تأثیر چندانی بر عملکرد ریشه و رویش گیاه ندارد. افزودن ۱۰۰-۱۲۰ کیلوگرم در هکتار فسفر و ۱۰۰-۱۲۰ کیلوگرم در هکتار پتاس در حین آماده سازی خاک و قبل از کشت در افزایش عملکرد ریشه موثر می باشد. همچنین ازت که تأثیر زیادی در افزایش عملکرد دارد به مقدار ۱۰۰-۱۵۰ کیلوگرم به صورت سرک در بهار در دو مرحله یکی در مرحله اولیه رویش و دیگری در مرحله به ساقه رفتن توصیه می شود. کود حیوانی به طور کامل پوسیده باعث افزایش عملکرد ریشه می شود که آن را باید در پائیز هنگام آماده سازی خاک به مقدار ۱۵-۲۰ تن در هکتار به زمین اضافه کرد. در ضمن اگر خاک اسیدی باشد افزایش آهک نیز مهم است.

لازم بذکر است که با افزایش غلظت شوری طول ساقه و ریشه سنبل الطیب کاهش می یابد، همچنین درصد جوانه زنی بذور با افزایش تنش شوری در سنبل الطیب با کاهش روبرو است. زیرا محیط شور دارای مقدار زیادی از یون های مضر می باشد که یا خود آنها مضرند یا باعث اختلال در متابولیسم عناصر غذایی دیگر می شوند. بطور مثال رقابت با با سبب اختلال در جذب عناصر غذایی گیاه می شوند.

 

زمان و فواصل کاشت:

بهترین تاریخ کاشت زمانی است که گیاه مورد نظر بتواند دوره رشد خود را بدون هیچ گونه تنشی به اتمام برساند وتراکم بوته به عنوان یکی از فاکتور های زراعی بسیار موثر در تعیین عملکرد و تابعی از تاریخ کاشت است. چونبا تاخیر در کشت گیاه دوره رشد و عملکرد آن کاهش می یابد.

تاریخ کشت گیاه به شرایط آب و هوائی محل رویش بستگی دارد. مطالعات نشان داد زمان مناسب برای کشت مستقیم اوایل بهار است یعنی زمانی که رطوبت و بارندگی بالا است در اینصورت بذرها مستقیماً در زمین اصلی و در ردیفهای به فاصله ۴۰ سانتی متر کشت می شود. مقدار بذر لازم در هر هکتار، در اراضی به طور کامل ۳ کیلوگرم می باشد که می توان با استفاده از ردیف کار در فواصل بین ردیفهای ۵۰ سانتی متر و فواصل بین بوتهای در هر ردیف ۳۵ سانتی متر کشت کرد.

برای کشت غیر مستقیم اواسط تابستان (نیمه دوم تیر) زمان مناسبی می باشد. در کشت غیر مستقیم بذرها در ردیفهایی به فاصله ۱۵ الی ۲۰ سانتی متر در خزانه کشت می شوند؛ و روی آنها را باید با خاک برگ به ضخامت ۱/۰ سانتی متر پوشاند. در این روش ۵۰۰-۷۰۰ گرو بذر نیاز است. به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک غلتک مناسبی زده می شود. نشاءهای سنبل الطیب را درمرحله ۴ الی ۶ برگی پس از ۲ الی ۲.۵ ماه هنگامی که ارتفاع نشاء ها به ۱۵ الی ۱۷ سانتی متر رسید (اواخر شهریور – مهر) آنها را باید به زمین اصلی در ردیفهایی به فاصله ۴۰ ×۴۰ سانتی متر ( ۶.۲۵ بوته در تراکم) و فاصله دو بوته در هر متر طولی ۲۰ الی ۲۵ سانتی متر منتقل نمود. در اوایل بهار نیز می توان نشاء ها را به زمین اصلی منتقل کرد. فصل پائیز زمان مناسبی برای تکثیر رویشی سنبل الطیب است. چنانچه انتقال نشاء ها با ماشین انجام گیرد فاصله ردیف ها نباید از ۵۰ سانتی متر کمتر باشد.

لازم بذکر است که در تراکم بالاتر از حد مطلوب، هزینه بذر مصرفی افزایش میابد ودر تراکم کمتر افزایش هجوم علف های هرز از عوامل عمده کاهش عملکرد محسوب می شود.

 

 

آماده سازی زمین:

آماده سازی خاک به زمان و روش کاشت سنبل الطیب بستگی دارد. اگر کشت در پائیز و بعد از برداشت زود هنگام گیاهان وجینی باشد، یک شخم متوسط یا سطحی لازم است. جهت کشت بهاره لازم است در پائیز سال قبل زمین شخم زده شود و در بهار فقط دیسک مناسبی جهت شکستن کلوخ ها زده شود. در دوره رویش، به طور معمول یک تا دو شخم سطحی برای نرم کردن خاک بین ردیف ها، قبل از این که ردیف ها به وسیله شاخ و برگ مسدود شوند لازم می باشد.

لازم بذکر است که اگر علف های هرز زیاد باشند بستر سازی کشت باید زودتر انجام گیرد تا بدنبال آن جوانه زنی بذور علف های هرز قبل از کاشت دانه صورت گیرد. مطمئناً شخم خاک بعد از روئیدن علف های هرز باعث از بین رفتن آنها می گردد.

 

روش کاشت:

کاشت و تکثیر سنبل الطیب توسط بذر به دو روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.

 

کاشت مستقیم:

در برخی کشورها به علت بالا بودن رطوبت و بارندگی مناسب همواره از کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی استفاده می شود. با استفاده از ردیف کار بذرها به صورت سطحی در ردیفهایی به فاصله ۴۰ سانتی متر کشت می شوند. پس از کشت انجام غلتک مناسب سبب تسریع و هماهنگی در جوانه زدن و رویش بذر میشود.

 

کاشت غیر مستقیم :

در اواسط تابستان نیمه دوم تیر بذرها را خزانه ای که آماده شده است کشت می کنند روی بذرها را حداکثر ۱/۰ سانتی متر با خاک برگ می پوشانند. سپس غلتک مناسبی زده می شود. چون نور و رطوبت سبب تسریع در جوانه زنی بذر می شود سطح خزانه را با پوششهای مناسبی می پوشانند پس از سبز شدن باید به برچیدن پوششهای مذکور اقدام نمود. برای هر هکتار زمین به ۵۰۰ تا ۷۰۰ متر مربع خزانه نیاز است در هر متر مربع به یک گرم و برای هر هکتار زمین به ۵۰۰ تا ۷۰۰ گرم بذر نیاز است و نشاء ها در اواخر شهریور تا اوایل مهر که ارتفاع آنها بین ۱۵ تا ۱۷ سانتی متر می رسد باید به زمین اصلی منتقل شوند. با آغاز فصل سرما از رشد و نمو گیاهان کاسته می شود و اندام هوائی گیاهان بر اثر سرما خشک می گردد ولی ریشه ها زنده و از فعالیت خفیفی برخوردارند اوایل بهار سال بعد گیاهان از رشد سریعی برخوردار گشته و ساقه گل دهنده ظاهر میشود.

لازم بذکر است که اوایل بهار نیز نشاء ها را می توان به زمین اصلی منتقل کرد لیکن عملکرد ریشه کاهش پیدا می کند.

تکثیر رویشی: تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته صورت می گیرد. درتکثیر رویشی، گیاهان بسرعت به گل رفته و ریشه توسعه نمی یابد. از اینرو بندرت از این روش استفاده میشود.

 

تناوب کاشت:

اگرچه سنبل الطیب را با هر گیاهی به تناوب می توان کشت نمود لیکن چنانچه در فصل پائیز به انتقال نشاء های سنبل الطیب به زمین اصلی اقدام شود، بهتر است با گیاهانی مانند غلات، خردل، نخود و سبزیجات به تناوب کشت گردد ولی اگر در فصل بهار به انتقال نشاء اقدام شود بهتر است با گیاهان وجینی به تناوب کشت شود. سنبل الطیب نسبت به کشت مداوم در یک زمین بسیار حساس است و تکرار کشت آن در یک زمین پس از دو تا سه سال امکان پذیر است. در زمین هایی که گیاهان ریشه ای مانند سنبل ختایی، انجدان رومی و نعناع کشت شده باشد بهتر است ۴-۵ سال پس از برداشت آنها سنبل الطیب کشت شود

 

مراقبت و نگهداری:

چنانچه نشاها در فصل پائیز به زمین اصلی منتقل شوند، ریشه آنها ممکن است به بیرون از خاک رشد کنند. از این رو اوایل بهار باید غلتک مناسبی بر روی گیاهان زده شود. در این فصل نیز کود ازت مورد نیاز گیاهان به صورت سرک باید به خاک اضافه شود.

سنبل الطیب به آب زیاد نیاز دارد، زیرا رطوبت کافی اطراف ریشه و ریزوم سبب افزایش عملکرد ریشه می گردد. آبیاری در این گیاه باید هفته ای یک بار صورت گیرد. البته باید دقت شود آب ایستایی سبب کاهش عملکرد می گردد و می بایست از تجمع آب زیاد در اطراف ریشه جلوگیری شود.

علف های هرز با این گیاه در استقرار و جذب رطوبت، مواد و عناصر غذایی رقابت می کنند. از این رو مبارزه با علف های هرز در طول رویش سنبل الطیب نقش عمده ای در افزایش عملکرد ریشه دارد. برگردان کردن خاک بین ردیف ها نه تنها سبب تهویه خاک و افزایش عملکرد ریشه می شود، بلکه در از بین بردن علف های هرز بسیار موثر است.

جهت مبارزه با علف های هرز در کشت بهاره می توان قبل از کاشت نشاءها، از علف کش آرزین به مقدار ۲.۵-۳.۵ کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. در کشت پائیزه باید در اوایل بهار سال آینده به طوری که هنوز گیاه به رشد رویشی نرفته از همین علف کش به مقدار ۳.۵-۴.۵ کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. در سال دوم نیز می توان از همین علف کش به مقدار ۴-۵ کیلوگرم در هکتار استفاده نمود. همچنین از علف کش مالوران به مقدار ۳ کیلوگرم در هکتار نیز می توان بهره برد.

تحقیقات نشان می دهد سنبل الطیب به علف کش های دیوران، سینبار و پندیمتالین (مانند استامپ) مقاومت نشان می دهد و می توان در طول رویش از این علف کش ها استفاده کرد.

از مهمترین آفاتی که خسارت اقتصادی به سنبل الطیب وارد می سازد می توان لارو کرم سفید ریشه را نام برد. این آفت باعث کاهش شدید یا از بین رفتن محصول می شود. جهت مبارزه می توان از سم دیازینون به همراه آب آبیاری استفاده نمود. در بهار نوزاد rub Grass، حشرات علف خوار به طور ذاتی به ریششه گیاه صدمه می زنند، کنترل آنها به وسیله حشره کش ها و روش های بهزراعی باید مد نظر قرار گیرد.

از بیماری های سنبل الطیب می توان سفیدک سطحی را نام برد. از علایم آن این است که سطح برگها را مواد سفید رنگی می پوشاند. جهت پیشگیری از این بیماری قارچی، به کار گیری روش های بهزراعی و استفاده از سموم گوگرد دار مفید واقع می شود.

بیماری دیگری که ممکن است سنبل الطیب به آن دچار شود قارچ لکه برگی است که در شرایط گرم ومرطوب باعث پژمردگی یا شکستن ساقه گل دهنده و کاهش محصول می گردد. سم پاشی گیاهان جوان با محلول ۰.۰۶ درصد بنومیل و نیز سم پاشی با ۰.۴ تیرام موثر می باشد. از بیماری های دیگر سنبل الطیب می توان به نوعی قارچ زنگ و سفیدک دروغی اشاره نمود. از علایم سفیدک دروغی بروز لکه های زرد یا سفید رنگ در سطح برگها است و در پشت این لکه ها پوشش قارچی به رنگ سفید متمایل به خاکستری به وجود می آید. در بوته های آلوده فواصل میان گره ها کم و ساقه کوتاه تر می شود. سم پاشی با قارچ کش های مناسب باعث ۷۰-۹۵ درصد کاهش خسارت می گردد. همچنین با تاریخ کاشت مناسب و یا از بین بردن حشرات ناقل می توان از آسیب ویرووس موزائیک نقطه ای وارد شده به گیاه جلوگیری کرد.

 

جمع آوری محصول:

ریشه سنبل الطیب مانند هر ریشه حاوی ماده موثره، در اواخر رویش (پائیز یا زمستان) از بیشترین مقدار ماده موثره برخوردار است. چنانچه نشاء ها در پائیز به زمین اصلی منتقل شده باشند باید در فصل پائیز (مهر – آبان) سال بعد برداشت شوند، در اینصورت نیز توصیه می شود ریشه ها در فصل پائیز بعد برداشت شوند. اگر نشاء ها در فصل بهار به زمین اصلی منتقل شده باشند بندرت در فصل پائیز همان سال برداشت میشوند.

بالاترین مقدار اسید والرینک و مشتقاتش در بهمن و بالاترین مقدار والپوتریات ها در اسفند ماه مشاهده شده است. پس از تاریخ های مذکور مقادیر اسید والرینک و والپوتریات ها کاهش می یابد. این نتایج از سالی به سال دیگر تغییرات کمی را نشان داده است.

برداشت ریشه در فصل پائیز سال سوم مناسب نیست زیرا عملکرد کاهش می یابد. قبل از برداشت ریشه ابتدا باید اندام های هوایی گیاهان را برداشت کرد. خارج کردن ریشه ها از خاک زمانی که رطوبت خاک کاهش یافته صورت می گیرد. در سطوح کم کشت پس از آبیاری زمین، با بیل یا چهار شاخ اقدام به برداشت ریشه میشود.

ولی در سطوح وسیع می توان از یک شخم سبک جهت برداشت محصول استفاده کرد و همچنین می توان با استفاده از ماشین مانند سیب زمینی کن چرخ داری که با نیروی گریز از مرکز کار می کنند و یا سیب زمینی برداشت کن کامل یا ریشه کن با غربال نوسانی یا زنجیره ای و یا حتی با چغندر برداشت کن کامل، محصول ریشه را باید برداشت کرد. پس از برداشت ریشه باید آنها را در دستگاه شوینده و یا در آب با تکان شدید شست و به قطعاتی تقسیم کرد وبلافاصله در دمای ۴۰ تا ۵۰ سانتی گراد خشک نمود.

جهت خشک کردن مصنوعی می توان از خشک کن های نقاله ای یا فضای خشک کنی استفاده کرد. زمان خشک کردن در درجه حرارت های مختلف فرق می کند به طوری که در حرارت ۴۰ درجه سانتی گراد به مدت ۸۲ ساعت و در دمای ۶۰ درجه سانتی گراد ۵۴ ساعت کافی می باشد. در یک بررسی روی ترکیبات ریشه های خشک شده در دمای بالا تمایل به از دست رفتن نشان دادند اما تفاوت ها چندان زیاد نبود. میزان والپوتریات ها در مواد گیاهی خشک شده در دمای اتاق در حدود ۵۰ درصد کمتر از مواد گیاهی خشک شده در دمای ۵۰ درجه سانتی گراد بود.

زیرا در شرایط خشک کردن آهسته، طول زمان باعث تخریب والپوتریات ها می شود. پس از خشک شدن، ریشه و ریزوم سنبل الطیب باید در انباری کاملاً بسته و محفوظ در برابر نور نگهداری شود. همچنین باید در دمای پائین محافظت شودتا اسانس خود را از دست ندهد. دمای ۲۰-۳۶ درجه باعث تجزیه والپوتریات ها در مدتی کوتاه می گردد. در حالی که در دمای ۴ درجه سانتی گراد سرعت تجزیه والپوتریات ها تا حد زیادی کاهش می یابد.

در سال دوم رویش عملکرد ریشه خشک ۵/۱ تا ۲ تن در هکتار و در سال سوم از عملکرد آن کاسته میشود. ریشه سنبل الطیب از بوی تند و کم و بیش نامطبوعی برخوردار است لذا از انبار کردن آنها در مجاورت گیاهان مطبوع مانند نعناع، بابونه، ریحان و… باید خودداری کرد.

اگر هدف جمعآوری بذر باشد. بذرهای سنبل الطیب از اواخر اردیبهشت به تدریج می رسند. بذرهای رسیده از گیاه جدا و به کمک پاپوسها به سهولت به اطراف پراکنده می شوند؛ لذا در برداشت بذر باید دقت نمود تا هدر نرود. در بعضی کشورها بعد از انجام لقاح، گلها را داخل پاکتها ی مخصوص قرار می دهند. پس از رسیدن و کامل شدن بذرها گلها را در حالی که در داخل پاکت هستند از ناحیه زیر دمگل جدا و بذرها را جمع آوری می کنند.

از این روش در مقیاس کوچک می توان استفاده کرد. با بارش باران یا وزش باد ممکن است پاکتها پاره یا ساقه ها شکسته شوند. در سطوح وسیع کشت استفاده از پاکت برای جمع آوری بذر مقرون به صرفه نیست.

روشهای یک مرحله ای یا دو مرحله ای روشهای دیگری برای جمع آوری بذر در سطوح وسیع کشت هستند. در روش یک مرحله ای هنگامیکه قسمت اعظم بذرها می رسند ساقه های گل دهنده را باید جدا و سپس خشک کرد. پس از خشک کردن بذرها را بوجاری تمیز و جمع آوری کرده در مکان مناسب باید نگهداری نمود.

در روش دو مرحله ای قبل از رسیدن کامل بذرها ساقه گل دهنده را جدا کرده و برای مدتی روی زمین قرار می دهنده تا کاملاً برسند در مرحله دوم به برداشت، خشک کردن، تمیز کردن آن اقدام می شود. مقدار عملکرد بذر به روش برداشت آنها بستگی دارد و بین ۳۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار است

 

اسانس سنبل الطیب:

اسانس این گیاه اگر تازه باشد به رنگ سبز مایل به زرد یا مایل به قهوه ای، حالت به نسبت روان و واکنش اسیدی خفیف دارد ولی به تدریج که کهنه می شود غلظت پیدا می کند و حالت اسیدی آن افزایش می یابد. وزن مخصوص اسانس در گرمای ۱۵ درجه بین ۰.۹۳-۰.۹۶ می باشد. مهمترین اجزای تشکیل دهنده و نسبت های اسانس سنبل الطیب عبارتند از :۱۰-۲۱ درصد والرنون، ۵-۲۱ درصد کریپتوفائورونول، ۲-۵ درصد والرنال، ۱-۶ درصد والریانول، ۱-۳ درصد بورنیل استات، کامفن چپ، پینن چپ و لیمونن چپ

اسید والرینیک به فرمول c5h10o5 و به وزن مولکولی ۱۰۲.۱۳ مایعی بی رنگ بوده و دارای حالت روغنی است. وزن مخصوص آن در گرمای ۲۰ درجه در حدو ۰.۹۳۹ است و در حرارت حدود ۱۷۵ درجه می جوشد. این اسید و مشتقاتش که عبارتند از : هیدروکسی والرینیک اسید و استوکسی والرینیک اسید، از ۰.۰۵ درصد (گیاه وحشی) تا ۰.۹ درصد (گیاه زراعی) متغیر می باشد.

مهمترین خصوصیات اسید والرینیک و مشتقاتش پایداری زیاد آنها است. برای اولین بار از ریشه سنبل الطیب در سال ۱۹۶۶ ترکیبات ایریدوئیدی به نام های واله پوتریات (شامل والترات و اسه والترات) دیدرووالترات (شامل دیدرووالترات) و ایزو والترات (شامل ایزووالترات و ۷- اپی داستیل ایزووالترات و …) کشف شد.

از این میان والترات ها و دیدرووالترات ها از مهمترین ترکیبات ایریدوئیدی (واله پوتریات ها) مورد استفاده در صنایع داروسازی هستند. مقدار کلی واله پوتریات ها در ریشه مختلف و به رقم گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش بستگی دارد و بین ۱-۳ درصد است

 

ویژگیهای دارویی ودرمانی:

ریشه، ریزوم و شیره سنبل الطیب دارای متابولیت های ثانویه ارزشمندی است که این مواد مدتها پیش توسط محققان مورد شناسایی قرار گرفته است. این مواد شامل اسانس روغنی، تانن، گلوکز، آمیدون، اسید والرنیک و مشتقاتش، اسید فرمیک، اسید فرمیک، اسید استیک، اسید پروپیونیک، آلکالوئیدهایی به نام چاتی نین و والرین و والپوتریات ها می باشد.

ریشه های تازه سنبل الطیب دارای خواص دارویی بیش تری نسبت به حالت خشک شده آن دارد. ریشه و ریزوم خشک سنبل الطیب حاوی ۰.۵-۲ درصد اسانس می باشد که به طور عمده از مونروسزکویی ترپن ها تشکیل یافته است این اسانس به مقدار بسیار کم در آب ولی به مقدار زیاد در الکل، کلروفورم و اتر حل می شود. اسانس ها باید در ظرف به طور کامل دربسته، در محل سرد و دور از نور نگهداری شوند.

ریشه سنبل الطیب از نظرطب قدیم ایران گرم و خشک است خواص مهم آن به شرح زیر می باشد:

اثر ضد تشنج، رفع ناراحتی های عصبی و هیستری، ضد اسپاسم و آرام بخش، تب بر، معالج صرع، درمان بیخوابی، ضد کرم معده و روده، از بین برنده گاز معده، ضد هیجان، برطرف کننده میگرن، انقباض عضلانی، تحریک پذیری اعصاب مغز، درخشان کننده رنگ صورت، تقویت کننده نیروی جنسی، باز کننده عادت ماهیانه، سرددرهای ناشی از سیگار کشیدن و مصرف الکل را رفع می کند، برطرف کننده دلهره و تشویش و نگرانی، درد طحال، رفع بی حسی، تنگی نفس، درد سینه، درمان کننده بیماری مالیخولیا، برطرف کننده درد سیاتیک، افزاینده ترشح ادرار، برطرف کننده درد سینه، برطرف کننده درد معده می باشد. والرین یک گیاه قلبی، معرق، مقوی مغز، ضدانگل و قاعده آور و بالاتر از همه آرام کننده قوی دستگاه عصبی، دارویی مطمئن برای بحران های عصبی، دلهره، ضعف اعصاب، درمان میگرن و سردرد های شدید عصبی می باشد.

برطرف کننده تپش و ترس های شبانه اطفال نام برده شده است. مطالعات انجام شده برروی انسان، اثرات آرام بخش سنبل الطیب را تایید می کند و فعالیت ملایم خواب آوری بر روی افراد طبیعی بی خواب و با خواب غیرطبیعی را نشان می دهد. زمان شروع خواب را کوتاه کرده، بی نظمی خواب را اصلاح می بخشد.

در استعمال خارجی به منظور از بین بردن درد حاصل از کوفتگی آن را له کرده و در محل آسیب دیده قرار می دهند. حمام آن (به صورت کیسه ای پر از گیاه درون آب) به رغم بوی بد آن، برای بهبود استرس، هیجان، اضطراب و بی خوابی در اروپا استفاده می شود.

از برگهای له شده آن، برای درمان اولسرها استفاده به عمل آمده و نتیجه مثبت نیز گرفته شده است. در قدیم الایام از جوشانده برگ این گیاه، به صورت حمام دهان جهت رفع ورم مخاط دهان، استفاده به عمل می آورده اند.

 

فرآورده ها:

سنبل الطیب از اجزاء کپسول سدامین، والریک، والرین، پودر آلتیب، قرص آنتی میگرن، چای کیسه ای گل گاوزبان، محلول خوراکی رها، قرص نوراگل شربت والریک است.

آرتیشو Cynara scolymus

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی آرتیشو Cynara scolymus

 

خانوده: Compositae                  

نام علمی: Cynara Scolymus L.      

نام فارسی:کنگر فرنگی – آرتیشو

نام انگلیسی: Arichoke 

نام عربی: خرشوف

 

 

شرح گیاه  

گیاهی است پایا و دارای ساقه راست، شیاردار و به ارتفاع ۲/۰ تا ۵/۱ متر که منشأ اولیه آن در منطقه مدیترانه بوده است ولی امروزه به‌علت پرورش به‌منظور تغذیه و استفاده‌های داروئی در نواحی مختلف یافت می‌شود. آرتیشو ریشه حجیم و برگ‌های بسیار بزرگ، منقسم به قطعات نامنظم و دندانه‌دار دارد. سطح فوقانی پهنک برگ‌های آن نیز به رنگ سبز ولی سطح تحتانی آن به‌علت دارا بودن تارهای سفید رنگ و فراوان پوشیده از کرک به‌نظر می‌رسد.

کاپیتول آن بسیار بزرگ و شامل گل‌های لوله‌ای محصور در براکته‌هائی با ظاهر متفاوت (برحسب نژادهای مختلف گیاه) است ولی این برکته‌ها در نژادهای مختلف ممکن است در قسمت انتهایی با ظاهر گرد یا نوک تیز و غیره باشد ناحیه غیر آزاد براکته‌های آن که به قاعده کاپیتول پیوستگی پیدا می‌کند گوشت‌دار و دارای ذخائر غذایی مختلف است. نهنج ضخیم و گوشت‌دار آن شامل گل‌های زیبائی به رنگ آبی یا آبی مایل به بنفش و میوه‌اش شفاف، به‌رنگ قهوه‌ای تیره و منتهی به تارهای سفید و متعددی در قسمت انتهایی است.  

 

نیاز اکولوژیکی

آرتیشو محصول فصل خنک است و بهترین رشد در ۲۴ درجه در روز و ۱۳ درجه در شب انجام می‌شود. آرتیشو به سرما مقاوم است ولی قسمت هوایی آن در اثر سرمای زمستان و یخبندان خشک می‌شود. آرتیشو چندین درجه سرمای زیر صفر را تحمل می‌کند ولی اگر یخبندان در طی رشد گیاه برای مدت زیادی ادامه یابد می‌تواند گیاه را از بین برد و یا به آن صدمه بزند. به همین دلیل آرتیشو را در مناطقی که دارای آب و هوای ملایم در زمستان است می‌کارند. ساقه گوشتی زیرزمینی آن در مجاورت سرمای منهای ۱۰ درجه سانتی‌گراد به مدت چند روز از بین می‌رود.

قسمت خوراکی آرتیشو در سرمای پائین‌تر از منهای ۲ درجه سانتی‌گراد از بین می‌رود. ‌آرتیشو را می‌توان در کلیه خاک‌ها کشت نمود. مناسب‌ترین زمین‌ها برای کشت آرتیشو خاک‌های رس و شنی حاصلخیز بازهکشی و مواد کافی است. pH مناسب خاک بین ۸-۶ است.

 

آماده‌سازی خاک

برای تولید حداکثر محصول می‌توان مقدار ۲۲۴-۱۱۲ کیلوگرم در هکتار ازت و ۱۱۲-۵۶ کیلوگرم در هکتار P۲O۵ و ۱۱۲-۳۴ کیلوگرم در هکتار K۲O به خاک اضافه نمود. دادن کود اضافی باعث هدر رفتن سرمایه آلوده شدن آب زیرزمینی و کاهش کیفیت محصول خواهد شد.

 

تاریخ و فواصل کاشت

فاصله کاشت در زمین اصلی به فواصل ۱۰۰×۷۵ و ۱۰۰×۱۰۰ و یا ۸۰×۸۰ سانتی متر می‌باشد.

 

کاشت

در کاشت یکساله از کشت مستقیم بذر استفاده می‌شود. به‌دلیل جوانه‌زنی ضعیف و یا عدم جوانه زنی بذرها، نیازمند کاشت با تراکم بیشتر و با فاصله نزدیک‌تر هستیم و بعد از آن باید گیاهان اضافی تنک شوند. آرتیشو با بذر زیاد می‌شود پس از جوانه‌زدن برگ‌های طوقه‌ای شکل تشکیل می‌شود که در ادامه رشد ساقه گل‌دهنده از آن ظاهر می‌شود ریشه‌ها و قسمت‌های تحتانی ساقه گوشتی شده و به‌صورت اندام ذخیره‌ای در می‌آید. بذر آرتیشو نسبتاً درشت است. نشأ کاری برای بهبود جوانه‌زنی غیر یکنواخت و طول رویش طولانی استفاده می‌شود.

در کاشت چند ساله از تقسیم طوقه استفاده می‌شود. که این قطعات ریشه در گودال‌هایی به عمق ۱۵-۱۰ سانتی‌متر کاشته می‌شوند که فاصله گیاهان در ردیف‌ها ۲/۴ تا ۱/۲ سانتی‌متر و فاصله ردیف‌ها ۳ تا ۴/۲ سانتی‌متر است. کشت گیاهان در سیستم شبکه‌ای برای راحت‌تر شدن حذف علف‌های هرز انجام می‌شود. بذر معمولاَ در اواخر زمستان در محل گرم می‌پاشند. بذر پاشی بهتر است در گلدان‌های توربی انجام گیرد.

بنابراین در هر گلدان یک عدد بذر قرار می‌گیرد و روی آنرا با مقداری خاک می‌پوشانند. دمای خزانه ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتی‌گراد تا زمان جوانه‌زنی و سپس ۱۲ تا ۱۶ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. پس از آماده شدن نشاء که حدود ۶ هفته به طول می‌انجامد آنرا در زمین اصلی به فواصل ۱۰۰×۷۵ و یا ۱۰۰×۱۰۰ و یا ۸۰×۸۰ سانتی‌متر منتقل می‌کنند. عمق کاشت نشاء عمیق‌تر از آنچه در خزانه بود می‌باشد. از سال سوم در پائیز برگ‌ها و ساقه‌های باقیمانده را چند سانتی‌متر بالاتر از خاک بریده و گیاه را با مقداری خاک نفوذپذیر، کود حیوانی، کاه، خاک و برگ یا تورب می‌پوشانیم. این مواد گیاه را در مقابل یخبندان محفوظ نگه می‌دارند.

در روش ازدیاد با پاجوش (Sucker)، قسمت زیرزمینی آنرا به‌‌نحوی تقسیم کرده که هر کدام دارای یک پاجوش باشند. در تهیه پاجوش باید دقت کرد که آنها را از پایه‌های قوی که محصول زیاد می‌دهند، انتخاب کرد. طول پاجوش در هنگام قطع باید حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر بوده و در صورت امکان با کمی ریشه همراه باشد. تذکر: از ارقام رایج آرتیشو می‌توان رقم

 Green Glob را نام برد که ۹۰ درصد به ازدیاد رویشی جواب می‌دهد. ارقام بذری آرتیشو عبارتند از: Green Glohe Emerald Imperial starImproved

 

داشت

آرتیشو نیاز به آب کافی در طول دوره رویش دارد. رطوبت کم خاک به‌ویژه در زمان تشکیل جوانه باعث کوچک شدن و کاهش تعداد آن می‌شود. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه می‌شود. دفع علف‌های هرز باید پس از آبیاری انجام گیرد و بوته آرتیشو را باید در اواخر پائیز قبل از فرا رسیدن سرما و یخبندان، با مقداری کاه پوشاند و با طناب آنرا بست. بدین ترتیب می‌توان گیاه را برای سال بعد حفظ نمود.

در اوایل بهار کاه را دور کرده و یا اینکه آنها با خاک اطراف مخلوط می‌کنیم. در این زمان عمل گیاه‌زنی نیز می‌تواند انجام گیرد. برای این کار مقداری از خاک اطراف بوته را کنار زده و با یک بیل پا جوش‌ها را از ریزوم قطع می‌کنند و به‌همراه مقداری خاک در محل دیگر می‌کارند. قبل از پرکردن گودال‌ها با خاک بهتر است که مقداری کود حیوانی پوسیده در داخل گودال قرارداد. یکی از روش‌های درست مدیریت رشد، قطع کردن دوباره و هرس قبل از جابجایی است، که از سطح زمین و بالای رویش انجام می‌گیرد. قطع شاخه و برگ برای کاهش هجوم حشرات انجام می‌گیرد.

 

قطع دوباره، گیاهان را از بین نمی‌برد بلکه آنها را تحریک به توسعه و رشد، و تولید جوانه‌های جدید می‌کند که به زودی ظهور می‌یایند. وقتی گیاه هرس و یا دوباره قطع می‌شود اگر رطوبت کافی باشد با به‌کار بردن ۲۵ تا ۵۰ ppm اسید جیبرلیک گیاه قادر خواهد بود شاخ برگ تولید کند و نمو جوانه تشدید یابد. این عمل می‌تواند جوانه را حدود ۵ تا ۷ هفته ترقی دهد. مبارزه با آفات آرتیشو در مراقبت از رشد گیاه باید مدنظر باشد از مهمترین آفات گیاه پروانه آلو (Platyptillia Cardnidactyla) و سفیدک حقیقی،ته ها مثل Aphis Faba و شته سبز هلو می‌باشد.

 

برداشت

عمل برداشت زمانی صورت می‌گیرد که گل به صورت غنچه باشد (قبل از باز شدن گل‌ها) نهنج این گیاه خوراکی بوده و چون گوشتی است با ارزش‌ترین قسمت گیاه می‌باشد. به غیر از ساقه اصلی گل‌دهنده در آرتیشو ساقه‌های گل‌دهنده فرعی نیز به‌وجود می‌آیند که غنچه‌های آنها کوچکتر است. عمل برداشت غنچه‌ها قبل از آنکه نرم و یا فیبری شوند، صورت می‌گیرد. در هنگام برداشت محصول همواره باید سعی نمود تا همیشه حدود ۵ سانتی‌متر از ساقه با گل همراه باشد.

برداشت معمولاً با دست و با زحمت انجام می‌گیرد که شامل قطع تمامی ساقه‌ها در زیر پایه جوانه گل می‌باشد. جوانه‌های برداشت شده با ساقه حدود ۱۵-۱۰ سانتی‌متر در درازای پایه جوانه و گاهی به‌طور کوتاه تا هم‌سطح شدن، با پایه جوانه انجام می‌گیرد. برداشت‌های مکرر شدیداً تحت تاثیر دما است در دماهای پائین دو هفته یا بیشتر ممکن است انجام شود و در طول دوره‌های گرمایی برداشت در هر ۴ تا ۵ روز انجام می‌شود.

دوره برداشت می‌تواند ۸ تا ۹ ماه نیز ادامه داشته باشد که اغلب حدود یک‌سال است و تقریباً ۲۵ بار برداشت می‌شود. جوانه‌های بالاتر از حد بلوغ تلخ و چوبی می‌باشند و بافت خوراکی و گوشتی کمتری دارند. گیاه باید در زمان حداکثر اندازه و قبل از باز شدن براکته‌ها برداشت شود.

 

بادرنجبویه Melissa officinalis

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی بادرنجبویه Melissa officinalis 

 

 

 

شرح گیاه
گیاهی است پایا، پرشاخه و پر پشت، به ارتفاع ۳۰ تا ۸۰ سانتی متر و حتی بیشتر که به حالت وحشی و خودرو درایران می روید و همچنین در نواحی مختلف پرورش می یابد.از مشخصات آن این است که ریشه کوچک و استوانه ای شکل ، سخت و منشعب دارد. برگهای پوشیده از تار، متقابل، بیضوی، به شکل قلب و دندانه دار (دندانه های فاصله دار) است. درازای برگهای آن ۵ تا ۸ سانتی متر و پهنای آن۴ تا ۵ است. بعلاوه در سطح پهنک برگ آن رگبرگهای متعدد به وضع مشبک دیده می شود. رنگ برگهای آن در سطح فوقانی پهنک، سبز تیره ولی در سطح تحتانی آن سبز روشن است.گلهای آن که در خرداد تا اوسط مرداد ظاهر میشود،رنگ سفید یا گلی دارند و به تعداد ۶ تا ۱۲ تائی نیز در کنار برگها ظاهر میشوند. کاسه و جام آن دارای دو لب است که در آن لوب فوقانی جام شامل دو لوب ولی لوب تحتانی مرکب از ۳ لوب می باشد. درون گل نیز ۴ پرچم ( ۲ بزرگ و ۲ کوچک) جای دارد. میوه اش چهار فندقه ای قهوای رنگ است.


نیاز اکولوژیکی

بادرنجویه در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. بذرها دردمای ۱۰ تا ۱۲ درجه سانتی گراد جوانه می زنند. ولی دمای مناسب برای جوانه زنی ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد است. درجه حرارت مطلوب در طول رویش گیاه ۲۰ تا ۲۲ درجه سانتی گراد است .ریشه بادرنجبویه نسبتاً طوایل است این ریشه به جذب رطوبت در اعماق زمین قادر بوده و برای مدتی خشکی را تحمل می کند.

بادرنجبویه در هر نوع خاکی قادر به رویش می باشد و خاکهایی با بافت متوسط و غنی از ترکیبات کلسیم و مواد و عناصر غذایی برای رویش این گیاه مناسب است بادرنجبویه قادر است خشکی را برای مدتی تحمل کند ولی کم آبی و خشکیهای طولانی سبب خشک شدن آن می شود. PH خاک برای بادرنجبویه ۸/۴ تا ۸ مناسب است.

آماده سازی خاک

چون بادرنجبویه چهار تا پنج سال در یک منطقه باقی می ماند لذا انتخاب زمین مناسب و همچنین تناوب کشت مناسب با سایر گیاهان ضرورت دارد. بهتر است با گیاهانی به تناوب کشت شوند که نه تنها سبب گسترش علف های هرز نشوند بلکه دوره رویشی کوتاهی نیز داشته باشند تاپس از برداشت فرصت کافی برای آماده سازی زمین وجود داشته باشد. این گیاه را می توان چهار تا پنج سال متوالی در یک زمین کشت کرد.

پس از این مدت باید با گیاهان مناسب به تناوب کشت شود. هنگام آماده سازی زمین فصل پائیز قبل از کاشت گیاه به میزان ۲۵ تا ۳۰ تن در هکتار کود حیوانی پوسیده به زمین اضافه می کنند سپس شخم مناسبی به عمق ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر زده میشود. افزودن کود شیمیایی به شرایط اقلیمی و بافت خاک بستگی دارد و می توان ۵۰ تا ۷۰ کیلوگرم در هکتار ازت، ۵۰ تا ۶۰ کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس به عنوان مقادیر پایه به زمین اضافه نمود.

در صورتی که به کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی اقدام می شود کار زیادی باید روی زمین انجام داد. بطوریکه زمین فاقد هر گونه علف هرز یا بذر آنها باشد لذا قبل از کاشت باید مبارزه شیمیایی و مکانیکی با علفهای هرز انجام گیرد. در صورتیکه تکثیر به روش مستقیم صورت گیرد (انتقال نشاء از خزانه به زمین اصلی) زمین باید فاقد هر گونه پستی و بلندی و سنگ و کلوخ باشد. مدت کوتاهی قبل از کشت و در فصل بهار باید به وجین علف های هرز اقدام نمود.

 

تاریخ و فواصل کاشت

اواخر پائیز (آذر) زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در اینصورت ۶۰ سانتی متر فاصله ردیف های کاشت از یکدیگر مناسب می باشد. عمق بذر موقع کاشت باید ۵/۰ تا ۱ سانتی متر باشد. در کشت مستقیم بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین ۸ تا ۱۰ کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه هوای آزاد اواخر فروردین، یا اوایل اردیبهشت می باشد.

ولی زمان مناسب برای کشت بذر درخزانه زیر پلاستیک اواخر بهمن خواهد بود. در کشت غیر مستقیم (اعم از خزانه هوای آزاد یا زیر پلاستیک) فاصله ردیف ها از یکدیگر ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر و عمق بذر ۵/۰ سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار زمین به ۵/۰ کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه می توان ۲۵۰ تا ۳۰۰ نشاء بدست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است.

در کشت غیر مستقیم نشاء ها در ردیف هایی به فاصله ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر به زمین اصلی منتقل می شوند. فاصله دو بوته در طول ردیف ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار زمین به ۵۰ تا ۶۵ هزار نشاء نیاز است. زمان مناسب برای تکثیر رویشی باردنجبویه اواخر تابستان (اواسط شهریور) می باشد.

کاشت

بادرنجبویه را می توان توسط بذر یا از طریق رویشی تکثیر کرد. بذر گیاه بادرنجبویه دارای قوه رویشی کمی است. لذا برای افزایش قوه رویشی بذرها را باید به مدت ۱۶ تا ۲۰ ساعت در آب و دمای محیط خیساند یا این که آنها را ۴۸ ساعت در دمای صفر درجه سانتی گراد قرارداد.

تکثیر توسط بذر به دور روش مستقیم و غیر مستقیم انجام میگیرد:

کشت مستقیم :

بادرنجبویه را در زمان مناسب (اواخر پائیز) به صورت ردیفی کشت می کنند بذرهایی که اواخر پائیز کشت می شوند پس از طی دوره سرمای زمستان در اوایل بهار سبز میشوند. رشد اولیه بادرنجبویه بسیار کند است و علف های هرز می توانند بدون رقابت بسرعت توسعه یابند و رویش گیاهان را تحت پائیز قرار دهند. لذا کشت مستقیم مناسب نیست و تنها در سطوح کوچک این کشت توصیه میشود.

کشت غیر مستقیم :

در اواسط بهار ( اواخر فررودین اوایل اردیبهشت) بذر را در خزانه هوای آزاد و واخر بهمن در خزانه زیر پلاستیک کشت می کنند پس از کاشت بمنظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک، غلتک مناسبی زده میشود.

آبیاری منظم و مبارزه با علف های هرز در طول رویش گیاهان نقش عمده ای درسرعت رشد با در نجوبه دارد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت نیز زمان مناسب برای انتقال نشاء از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی میباشد.

تکثیر رویشی :

تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته انجام میگیرد. گیاهان دو تا سه ساله راباید از خاک خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه از علف های هرز و جدا کردن قسمتهای پوسیده و آلوده بر حسب اندازه پایه مادری آنرا به سه تا چهار قطعه تقسیم می کنند. هر بوته شامل ریشه ساقه و چند برگ باشد به علت هزینه و کار زیاد،تکثیر رویشی فقط در شرایط خاص کاربرد دارد.

داشت

در سال اول رویش تا قبل از بسته شدن فواصل بین ردیفها بر اثر رشد گیاهان دو تا سه بار باید اقدام به وجین مکانیکی علف های هرز نمود. در سطح کوچک روش مکانیکی و در سطوح وسیع کشت علاوه بر وجین مکانیکی باید از علف کش های مناسب استفاده نمود. در کشت مستقیم اوایل بهار و در کشت غیر مستقیم پس از انتقال نشاء ها به زمین اصلی از علف کش مرکازین به مقدار ۳ تا ۴ کیلوگرم در هکتار می توان استفاده نمود.

برای مبارزه با علف های هرز گیاهان دو ساله و یا بیشتر اوایل بهار قبل از رویش مجدد از علف کش مرکازین به مقدار چهار تا شش کیلوگرم در هکتار یا از علف کش پاتوران (patoran) به مقدار ۵/۳ تا ۵ کیلوگرم در هکتار به صورت محلول باشی می توان استفاده نمود. از این علف کشها تا اولین برداشت پیکرو رویشی چند بار می توان استفاده نمود. پس از اولین برداشت می توان از علف کش مرکازین به مقدار ۳ کیلوگرم استفاده کرد.

برای مبارزه با لارو بعضی حشرات می توان از بازودین Basudin 5G به مقدار ۳۰ کیلوگرم در هکتار یا بازودین ۱۰گ به مقدار ۱۵ کیلوگرم درهکتار به صورت محلول پاشی در خاک استفاده نمود. برای مبارزه با کک نباتی شلغم و زنجره و شته سبز می توان از محلول یک درصد بی ، آی ۵۸ یا محلول ۱/۰ تا ۲/۰ درصد فوسیدری استفاده نمود.

۲۵ روز قبل از برداشت محصول باید از بکار بردن این سموم خودداری شود.برای مبارزه با بیماری قارچ لکه برگی می توان از محلول فوندازول یا برستون به صورت محلول پاشی استفاده کرد.

برداشت

در سال اول یکبار ولی از سال دوم به بعد دو یا حتی سه مرتبه پیکر رویشی بادرنجبویه را می توان برداشت کرد. زمان مناسب برای اولین برداشت مرحله گل دهی (اواخر تیر) است. دو بین برداشت معمولاً اواسط شهریور انجام گیرد چنانچه شرایط آب و هوایی مناسب باشد اواخر مهر ماه نیز می توان سومین برداشت را انجام داد. پیکر رویشی گیاهان از ۴ تا ۵ سانتی متری از سطح زمین برداشت میشوند .

پیکر رویشی باید هنگامی برداشت شود که قطرات شبنم موجود بر سطح گیاهان بر اثر تابش آفتاب خشک شده باشند. بمنظور افزایش کیفیت مواد موثره فقط برگهای این گیاه باید برداشت شوند. برگها پس از برداشت بسرعت سیاه و یا قهوه ای رنگ می شوند، لذا پس از برداشت باید بلافاصله در حرارت ۴۵ تا ۵۰ درجه سانتی گراد خشک شود. عملکرد پیکر رویشی تازه ۱۰ تا ۲۰ تن در هکتار است که پس از خشک شدن ۲ تا ۴ تن پیکر رویشی خشک حاصل می شود.عملکرد برگ خشک ۷/۰ تا ۱ تن در هکتار می باشد.

اگر هدف از گیاه جمع آوری بذر باشد محصول را یکبار برداشت می کنند و آن هنگام رسیدن بذرها می باشد. بذرها از اوایل شهریور بتدریج می رسند از آنجائیکه که بذرهای رسیده به اطراف پراکنده میشوند از اینرو قبل از رسیدن باید آنها را جمع آوری نمود. اندام های برداشت شده را در سایه خشک و پس از بوجاری بذرها را تمیز کرده و انبار می کنند. عملکرد بذر ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار می باشد.

دامنه انتشار

این گیاه بطور خودرو در نواحی مختلف مثل کوهستانها، کنار جاده ها ، سایه درختها، پای دیوارها، حاشیه باغها، بیشه ها و بالاخره تا ارتفاع ۱۸۰۰ متری می روید.اطراف تهران، پس قلعه در ارتفاعات ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ متری نزدیک در بند، کرج، قزوین، کرمان :جنگل گلستان ،گنبد کاووس آذربایجان : حسن بیگلو، کرمانشاه : بین ریجاب و شالان ، لرستان گیلان (اطراف رشت).

 

ترخون Artimisia dracunculus

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی ترخون Artimisia dracunculus

 

مقدمه و گیاه شناسی :
ترخون یکی از گیاهان معطر نسبتا پر استفاده می باشد که به عنوان سبزی نیز تولید و مصرف می گردد. ترخون گیاهی است علفی و چند ساله از خانواده کاسنی که ارتفاع آن تا ۱ متر نیز می رسد. برگ های باریک و بلند آن به رنگ سبز روشن و براق هستند. گل های زرد رنگ این گیاه بصورت گل آذین خوشه در انتهای ساقه اصلی نمایان می شوند. نام گونه این گیاه (دراکونکولوس) از کلمه دراگون به معنای اژدها گرفته شده است و علت این نامگذاری اثرات شفابخش این گیاه در درمان نیش خوردگی انسان از مارها و حیوانات سمی می باشد.
 گیاهی است پایا ، به ارتفاع ۳۰ سانتیمتر تا یک متر ، برگهای قاعده ساقه آن منقسم به ۳ لوب و کاپیتولهای آن ، کوچک به رنگ سبز و مجتمع به صورت خوشه است. ساقه برگ‌دار گیاه اگر در بین انگشتان فشرده شود بوی مشخصی بر اثر آزاد شدن اسانس از آن استشمام می‌گردد. طول برگها ۳ تا ۸ سانتیمتر و عرض آنها ۰.۵ تا ۱.۲ سانتیمتر می‌باشد. کناره‌های برگ صاف و بدون دندانه و گیاه فاقد کرک است. گلها فراوان و به صورت مجتمع در یک خوشه متراکم قرار می‌گیرند. رنگ گلها زرد یا قهوه‌ای تیره است.

پراکنش:
برخی از محققین منشا این گیاه را شمال و مرکز آسیا معرفی کرده اند ولی عده ای دیگر منشا آن را شمال و غرب آمریکا می دانند. در مناطق گرم و آفتابی دارای رشد و میزان مواد موثره مطلوبی است و همچنین قادر است سرمای زمستان را بخوبی تحمل نماید. اگرچه برخی از منابع علمی این گیاه را به عنوان یک گیاه بسیار رطوبت دوست معرفی نموده اند ولی مشاهدات بنده خلاف این موضوع را نشان داد. خاک هایی با بافت متوسط را می پسندد و در خاک های شور بسختی رشد می نماید.

ترکیبات شیمیایی و فرآوری:
خشک کردن این گیاه در محل سایه سبب حفظ رنگ و میزان مواد موثره آن می گردد. البته استفاده از خشک کن های صنعتی در مورد این گیاه رونق فراوانی دارد و بدین منظور از دمای ۴۰ درجه سانتیگراد استفاده می شود. مهمترین ماده موثره این گیاه اسانسی به رنگ زرد کم رنگ است که میزان آن بین ۱ تا ۳ درصد گزارش شده است. مهمترین اجزای اسانس ترخون عبارتند از استراگول (۴۰ تا ۷۰ درصد)، آلفا پینن، بتا پینن، لیمونن، میرسن و … .

خواص درمانی و کاربردها:
ترخون یکی از گیاهان معطر پر استفاده در صنایع غذایی می باشد و این گیاه بطور گسترده در صنعت تولید مواد اولیه آشپزی و همچنین کنسروسازی کاربرد دارد. ترخون بدلیل افزایش ترشح اسید معده و خاصیت اشتها آوری از قدیم الایام به عنوان ادویه مخصوص گوشت مورد توجه بوده است و سبب کاهش فشارخون هم می شود. همچنین در منابع علمی از این گیاه به عنوان کاهش دهنده درد دندان و دارای خاصیت ضد کرم یاد شده است.

نیازهای اکولوژیکی :
ترخون در مناطقی کشت می‌شود که از هوای گرم و آفتابی برخوردار باشد. ترخون درجه حرارتهای پائین را به سهولت تحمل می‌کنند، بطوری که دمای ۱۵-درجه سانتیگراد را بدون هیچ آسیبی تحمل می‌کند. گیاهان هنگام بروز هوای سرد در فصل بهار دچار سرما‌زدگی نمی‌شوند و به رویش خود ادامه می‌دهند.
ترخون در طول رویش به مقادیر فراوانی آب نیاز دارد. از این رو گیاه باید در زمینهای غنی از آب کشت گردد. آبیاری برای این گیاه در مرحله تشکیل شکوفه‌ها و نیز بعد از برداشت محصول ضروری است. خاک مناسب برای کشت ترخون خاکهای با بافت متوسط (شنی – رسی) و با ضخامت زیاد لایه سطح‌الارض می‌باشد.

آماده سازی خاک :
فصل پاییز پس از برداشت محصول قبل ۴۰ تا ۵۰ تن در هکتار کودهای حیوانی کاملا پوسیده به زمینهایی که در آنها ترخون کشت می‌شود اضافه کرده و با انجام شخمی عمیق (به عمق ۴۰ تا ۴۵ سانتیمتر) با خاک مخلوط نمود. سپس کودهای شیمیایی مورد نیاز از قبیل ۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و ۱۲۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس به خاک اضافه و شخم دیگری به عمق ۳۰ تا ۳۵ سانتیمتر در جهت عمود بر جهت شخم قبلی زده می‌شود. پس از جمع آوری سنگها و قلوه سنگها ، کلوخه‌ها بوسیله دیسک شکسته می‌شوند و زمین تسطیح می‌گردد. اوایل بهار باید بستر خاک را برای کشت گیاه کاملا آماده نمود.

تاریخ و فواصل کاشت :
ترخون را باید با گیاهان کشت کرد که سبب افزایش و گسترش علفهای هرز نشوند. اوایل بهار زمان مناسبی برای تکثیر رویشی ترخون (از طریق قلمه‌های ساقه‌ای و پاجوش) و فصل پائیز زمان مناسبی برای تکثیر ترخون از طریق تقسیم ریشه می‌باشد. ترخون ۸ تا ۱۰ سال عمر می‌کند ولی محصول آن نقطه ۴ تا ۶ سال بازدهی اقتصادی دارد.

کاشت :
کاشت و تکثیر ترخون به صورت رویشی و به روشهای زیر صورت می گیرد.
قلمه ساقه‌ای : پس از جدا کردن ساقه‌های سبز و جوان از پایه مادری آنها را در زمین مورد نظر کشت می‌کنند. تکثیر ترخون با استفاده از این روش مناسب نیست و کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پاجوش : اطراف پایه‌های مادری ۳ تا ۴ ساله پاجوشهای متعددی از رویش استلونها بوجود می‌آیند که هر پاجوش از ساقه کوتاه و ریشه مناسبی برخوردار می‌باشد. چنانچه اواخر پائیز یا اوایل بهار اطراف گیاهان را به ضخامت ۴ تا ۵ سانتیمتر با خاک نرم بپوشانیم پاجوشهای بیشتری تولید می‌شود.
در این روش در اواخر بهار(خرداد) خاک اطراف گیاهان را کنار می‌زنند و با جدا کردن پا جوشها آنها را در زمین اصلی کشت می‌کنند. معمولا اطراف هر پایه مادری ۲۰ تا ۴۰ پاجوش بوجود می‌آید ولی بهتر است بیش از ۱۰ تا ۲۰ پا جوش از گیاه مادر جدا نشود، چون ممکن است سبب خشک شدن پایه مادری گردد. پس از انتقال پاجوشها به زمین اصلی باید بلافاصله گیاهان را آبیاری نمود.
تقسیم ریشه : در بسیاری از کشورها از این روش برای تکثیر ترخون استفاده می‌شود. پایه‌های مادری ۳ تا ۴ ساله را که کاملا سالم و عاری از هر گونه آلودگی قارچی هستند از خاک خارج می‌کنند سپس ریشه را به ۵ تا ۱۰ قطعه تقسیم می‌نمایند هر قطعه باید دارای حداقل ۱ تا ۲ جوانه رویشی باشد سپس در عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر در زمین اصلی کشت می‌شوند برای هر هکتار زمین به ۳۵ تا ۴۰ هزار بوته نیاز است.

داشت :
در طول رویش گیاهان مبارزه مکانیکی و شیمیایی با علفهای هرز ضروری است. قبل از رویش گیاهان در سال دوم می‌توان از علف کشهای مرکازین (Merkazin) به مقدار ۸ کیلوگرم در هکتار یا سنسور (sensore) به مقدار ۱ تا ۱.۲ کیلوگرم در هکتار استفاده نمود. پس از از اولین برداشت می‌توان از علف‌کش مرکازین (Merkazin) به مقدار ۴ تا ۶ کیلوگرم یا از علف کش آفالون (Afalon) به مقدار ۶ کیلوگرم در هکتار استفاده کرد.
پس از برداشت محصول برگردان کردن خاک بین ردیفها سبب تهویه خاک و نیز سبب تسریع در رویش گیاهان می‌شود. ترخون در طول رویش ممکن است توسط عوامل بیماریزای قارچی نظیر قارچ عامل زنگ و قارچ عامل لکه برگی آسیب ببیند، که باید جهت مقابله با آنها از قارچ کشهای مناسب استفاده نمود.

برداشت :
محصول ترخون را می‌توان یک یا دوبار در سال برداشت کرد. اولین برداشت در مرحله گل‌دهی انجام می‌گیرد. اوایل تابستان زمان مناسبی برای اولین برداشت است. از اواخر شهریور تا قبل از بروز سرما می‌توان دومین برداشت را انجام داد. گیاهان باید از فاصله ۷ تا ۸ سانتیمتری از سطح زمین برداشت شوند در غیر اینصورت گیاهان خشک می‌شوند. در صورتی که از پیکر رویشی گیاه به عنوان سبزی یا ادویه استفاده شود، می‌توان سه بار در سال محصول را برداشت کرد.
اولین برداشت قبل از گل دهی (اواخر خرداد – اویل تیر) انجام می‌گیرد. پس از برداشت اندام های جمع شده را خشک می‌کنند. اگر چه می‌توان آنها را در سایه خشک کرد ولی برای مقیاس وسیع از خشک‌کنهای الکتریکی در دمای ۴۰ تا ۵۰ درجه سانتیگراد استفاده می‌شود. در سال اول عملکرد پیکر رویشی تازه ۱.۵ تا ۲ تن در هکتار خواهد بود که از آن ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم اسانس بدست می‌آید. عملکرد پیکر رویشی خشک ۲ تا ۲.۵ تن در هکتار می‌باشد.

 

 

 

 

پروانش صغیر Vinca minor

کاشت داشت و برداشت گیاه دارویی پروانش صغیر Vinca minor 

 

شرح گیاه

گیاهی علفی پایا و دارای قاعده نسبتاً سخت ، چوبی و ساقه هائی بر دو نوع متفاوت است بطوریکه بعضی از آنها حالت خزنده در سطح زمین دارند و از بندهای آنها ریشه های نابجا خارج می شود و برخی دیگر که مولد گل اند حالت قائم به خود می گیرند. ساقه های نوع اول به ارتفاع ۸/۰ تا یک متر می رسد در حالیکه طول ساقه های نوع دوم از ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر تجاوز نمی کند برگهای این گیاه بیضوی، عاری از کرک و دندانه است.

جام گل آن از ۵ قطعه به هم پیوسته با ظاهر چرخ مانند و واقع در رأس لوله ای بطول یک سانتی متر تشکیل مییابد رنگ گلهای آن به تفاوت آبی مایل به بنفش یا آبی روشن و بندرت به رنگهای سفید ، گلی و یا ارغوانی تیره است. از مشخصات آن اینست که در هر سال دو مرتبه یکی در اسفند ماه تا تیر و دیگری در پائیز گل می دهد.

 

نیاز اکولوزیکی

گل تفلونی اگر چه گیاهی سایه پسند است ولی رشد و نمو آن در آفتاب نیز بخوبی انجام می گیرد آبیاری منظم در اواسط اردیبهشت تا اواسط مرداد برای گیاه مهم و ضروری است از این رو زمینهایی که این گیاه در آن کشت می شود باید از نظر وجود آب غنی بوده و امکان آبیاری به آسانی فراهم باشد.

مناطقی که رطوبت زیادی داشته باشند،برای رویش این گیاه مفیدند ولی وضعیت غرقابی سبب خشک شدن گیاهان می شود. خاکهای جنگلی حاوی هوموس فراوانی برای رشد و نمو گیاه بسیار مطلوب است. خاکهای شنی سبک و تهی از مواد غذایی برای گیاه مناسب نیستند و رشد گیاه در این نوع خاکها منجر به ضعیف شدن گیاه و کاهش مقاومت آن در مقابل عوامل بیماریزا میشود.

 

آماده سازی خاک

مدت رویش گیاه ۸ تا ۱۰ سال است. این گیاه نسبت به افزودن کودهای شیمیایی در طول رویش بسیار حساس است. از آنجا که پس از رشد به صورت انبوه سطح خاک را می پوشاند در طول رویش نمی توان مواد و عناصر مورد نیاز گیاهان را به خاک افزود از اینرو کلیه مراحل آماده سازی خاک و افزودن عناصر مورد نیاز باید قبل از کاشت گیاه انجام گیرد.

زمین مورد نظر برای کشت گیاه باید کاملاً هموار و فاقد هر گونه پستی و بلندی باشد انجام شخم عمیق و افزودن ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلو گرم در هکتار ازت و ۷۰ کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر در فصل پائیز انجام می گیرد. جمع آوری قلوه سنگها و سنگها و شکستن سله ها و کلوفه های درشت تا عمق مناسبی از خاک نیز در فصل پائیز انجام می گیرد. قبل از کاشت گیاه (اواخر زمستان) باید زمین را تسطیح نمود زیرا پستی و بلندی سبب آب ماندگی می گردد که گیاه شدیداً به آن حساس است.

 

تاریخ و فواصل کاشت

پروانش صغیر معمولاً بین ۸ تا ۱۰ سال عمر می کند. در مکانی که آب کافی وجود داشته باشد تناوب کاشت با گیاهان وجینی مناسب است و امکان رشد علفهای هرز و گسترش بیماریها را در چنین شرایطی به حداقل می رسد تکثیر گیاه بطور عمده به روش رویشی و اوایل پائیز (مهر) یا اوایل بهار (فروردین – اردیبهشت) انجام می گیرد چنانچه تکثیر گیاه در پائیز انجام شود حتی الامکان باید اوایل پائیز (اوایل مهر) گیاهان را کشت کرد. تاخیر در کاشت (اواسط یا اواخر پائیز) سبب می شود سرمای پائیز مانع ریشه زائی در قلمه ها شود.فاصله های ردیف های کاشت بین ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر مناسب است.فاصله دو بوته در طول ردیف کاشت باید ۵ تا ۸ سانتی متر باشد.

 

کاشت

بذور پروانش صغیر قوه رویشی نامناسبی دارند از اینرو تکثیر این گیاه همواره بطور رویشی انجام می گیرد. تکثیر رویشی گیاه به روشهای زیر انجام می گیرد. تکثیر خود بخودی : پس از تماس محل گره ها یا خاک ریشه های نابجا تشکیل می شود. این عمل سبب تکثیر خود به خود گیاه می گردد.

تکثیر اختیاری :شاخه های فرعی گیاه را به قطعات مناسبی (قطعات نه آنقدر کوچک باشندکه امکان تشکیل ریشه نباشد و نه بسیار بزرگ و نامناسب) تقسیم کرده و فوراً در زمین مورد نظر کشت می شوند چنانچه عمل انتقال با تاخیر انجام گیرد امکان تشکیل ریشه در قلمه ها کاهش می یابد چنانچه فرصت کافی برای کاشت نباشد بهتر است پس از حفر گودالی در زمین قطعات جدا شده را داخل آن قرارداد و مرتباً روی آنها آب پاشید.

اگر عمل آبپاشی منظم به موقع صورت نگیرد قلمه های نیروی ریشه زائی را از دست خواهند داد. در یک نقطه می توان بیش از یک قلم (۳ تا ۴ قلمه) کشت نمود.بلافاصله پس از کاشت زمین را باید غلتک مناسبی زد تا در سطح خاک تراکم ایجاد شود سپس گیاهان را آبیاری نمود.

 

داشت

اولین پائیز پس از کشت انجام غلتک مناسب بر روی گیاهان ضرورت دارد. زیرا در این فاصله ریشه ها رشد کرده و ممکن است به سطح زمین آمده باشند از این‌رو با زدن غلتک می توان ریشه را به عمق زمین هدایت نمود. آبیاری باید از اواسط اردیبهشت شروع و تا اوایل شهریور بموقع و منظم انجام گیرد. بطوریکه در طول تابستان گیاهان باید ۴ تا ۵ مرتبه و هر بار ۳۰ تا ۴۰ میلیمتر آبیاری شوند.

۳ تا ۴ سال پس از کاشت و در فصل بهار باید خاک بین ردیفها را کولتیواتور زد به علت انبوه بودن گیاهان مبارزه مکانیکی با علفهای هرز امکان پذیر نیست لذا باید با علف کشها به مبارزه با علفهای هرز پرداخت. چنانچه گیاهان در بهار کشت شوند،باید قبل از کاشت در پائیز پس از یک شخم عمیق از علف کش هونگازین به مقدار ۴ تا ۵ کیلوگرم در هکتار به صورت محلول پاشی استفاده کرد. اگر بیش از ۲ سال از عمر گیاهان بگذرد می توان هر سال اواخر زمستان از علف کش مذکور استفاده نمود. از بیماریهای قارچی شایع قارچهای لکه برگی است همچنین قارچ مولد پوسیدگی طوقه و ریشه که برای مبارزه با قارچها می توان از قارچ کش فوندازول و میتل توپیس ۱/۰ تا ۲/۰ درصد استفاده نمود.

 

برداشت

پروانش صغیر در فصل پائیز حداکثر عملکرد را خواهد داشت لذا برداشت محصول در اواخر مرداد یا اوایل مهر انجام می گیرد. عمل برداشت فقط با دست امکان پذیر است. گیاهان باید از انتهای ساقه چیده شده و سپس به قطعات ۴ تا ۶ سانتی متری تقسیم شوند پس از شستشو باید آنها را خشک کرد. برای این امر می توان از خشک کن تسمه ای و یااز خشک کن جریان هوای داغ استفاده نمود. مقدار محصول پیکر رویشی تازه بین ۸/۲ تا ۶ تن در هکتار است که از آن ۷/۰ تا ۵/۱ تن گیاه خشک حاصل می شود.

 

دامنه انتشار

بومی ایران نیست.جهت مصارف خاص کشت داده می شود.

 

همیشه بهار Calendula officinalis

کاشت داشت و برداشت گل همیشه بهار Calendula officinalis 

 

مقدمه :

همیشه بهار تا مدتها به عنوان گیاهی زینتی کشت می شد تا این که خواص دارویی آن شناخته شد و به عنوان گیاه دارویی مورد استفاده قرارگرفت . کشت این گیاه در اروپا از قرن هفتم آغاز شد . در برخی از فارماکوپه ها به عنوان دارو معرفی شده اند و برای مداوای بیماری های معده و روده ای استفاده می شوند . مواد رنگی استخراج شده از گل همیشه بهار در رنگ کردن موادغذایی و همچنین در رنگ کردن بعضی از انواع چربی ها استفاده می شود . گل همیشه بهار ۵۰۰ سال پیش پراکندگی وسیعی در ایتالیا داشته است .

این گیاه در کشورهای آلمان ، استرالیا، چک اسلواکی ، اطریش ، سوییس ، مجارستان و به تازگی در مصر و سوریه به عنوان گیاهی دارویی کشت می شود .

 

ویژگی های گیاه شناسی

گل همیشه بهار (Calendula  officinalis L) گیاهی زیبا و علفی و یک ساله است از خانواده مرکبان که منشاء آن مدیترانه و غرب آسیا و اروپای مرکزی گزارش شده است . در این گیاه ریشه مخروطی شکل است و به طور مستقیم در عمق خاک فرو می رود . ارتفاع ساقه بین ۴۰ تا ۷۰ سانتی متر است . از قسمت تحتانی ساقه ، شاخه های فراوان و کوتاهی منشعب می شوند .

برگ ها بلند ، باریک ، کم و بیش کرکدار و بدون دندانه هستند و به صورت متناوب روی شاخه قرار گرفته اند . رنگ آنها سبز روشن است . گل ها درشت و قطر آنها بین ۴ تا ۷ سانتی متر است . گلچه های زبانه ای روی محورهای دایره ای متحدالمرکز که تعداد آن ها ۴ تا ۸ یا بیشتر است ، قرار می گیرند . رنگ گل ها زرد یا نارنجی است که به تناسب گرما و رطوبت محیط زندگی ، به طور منظم صبح ها در فاصله ساعت ۹ تا ۱۰ شکفته و سپس در بعد از ظهر بین ساعات ۴ تا ۵ جمع می شود . میوه فندقی و قهوه ای رنگ و سطح آن ناصاف است . وزن هزار دانه ۸ تا ۱۲ گرم است .

 

نیازهای اکولوژیکی

از آن جایی که منشأ این گیاه نواحی گرم مدیترانه ای است ، در طول رویش به گرما و همچنین تابش نور نیاز دارد . همیشه بهار به خوبی قادر است خشکی را تحمل نماید . بذور در دمای ۸ تا ۱۰ درجه سانتی گراد پس از ۴ تا ۵ روز جوانه می زنند . بذور تا ۵ الی ۶ سال از قوه رویشی مناسبی برخوردارند .

همیشه بهار درجه حرارت های پایین را به خوبی تحمل می کند . حتی برای مدت محدودی قادر به تحمل درجه حرارت های زیر صفر است .  اگر چه این گیاه در خاک های فقیر (از نظر مواد غذایی) نیز گل های زیبایی تولید می کند ، ولی در این شرایط حداقل مقدار ماده موثره را خواهند داشت . بافت خاک هایی که در آن همیشه بهار کشت

می شود باید طوری باشد که عمل تهویه به سهولت انجام گیرد . سطح زمین باید به طور کامل صاف باشد زیرا پستی و بلندی سبب آب ایستایی شده که برای رویش گیاه خطرناک است. رطوبت زیاد برای همیشه بهار مضر است و خطر گسترش بیماری های قارچی را افزایش می دهد . ph خاک برای همیشه بهار بین ۵/۴ تا ۲/۸ مناسب است .

 

مواد و عناصر غذایی مورد نیاز گیاه    

ازت زیاد برای همیشه بهار مناسب نیست زیرا سبب تحریک رشد رویشی و کاهش رشد زایشی آن و در نتیجه کاهش تعداد گل ها می شود . افزودن ۶۰ تا ۸۰کیلو گرم در هکتار اکسید فسفر و ۸۰ تا ۱۰۰ کیلو گرم در هکتار اکسید پتاس به خاک در فصل پاییز به هنگام آماده ساختن زمین برای گیاهان مفید است . در فصل بهار و پس از رویش  گیاهان (بین ماه های خرداد ـ تیر ) ۴۰ تا۶۰ کیلو گرم در هکتار ازت به زمین می افزایند . زمین هایی که  همیشه بهار در آن ها کشت می شود ، نباید مواد آلی فراوان داشته باشند . از این رو اضافه کردن کود های حیوانی به خاک باید با دقت انجام گیرد .

 

 

آماده سازی خاک

در فصل پاییز زمین را شخم عمیق زده ، پس از افزودن کودهای شیمیایی مورد نیاز ، آن ها را با دیسک به عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتی متری زمین فرو می کنند و اواخر زمستان زمین را تسطیح می کنند . عمق تسطیح باید به خوبی صورت گیرد به طوری که زمین بدون هرگونه پستی و بلندی گردد  تا سبب آب ایسایی نشود .

 

کاشت

اواخر زمستان زمان مناسبی برای کاشت همیشه بهار است. بذور در ردیف هایی به فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر کشت می شوند. عمق بذر همیشه بهار در موقع کشت باید ۲ تا ۳ سانتی متر باشد . برای هر هکتار زمین به ۶ تا ۸ کیلو گرم بذر با کیفیت مناسب نیاز است.

جهت تسریع و هماهنگی در رویش بذر، آبیاری زمین پس از کاشت ضرورت دارد.

 

مراقبت و نگهداری

پس از رویش، زمانی که گیاهان ۳ تا ۵ برگی شدند، چنانچه در طول ردیف ها تراکم زیادی داشته باشند آنها را طوری باید تنک کرد که فاصله دو بوته از هم به ۵ تا  ۸ سانتی متر برسد. چون دوره رویشی همیشه بهار طولانی است، باید علفهای هرز را در طول رویش گیاهان ۱ تا ۲ بار وجین کرد. برای مبارزه با علفهای هرز می توان از علف کش های مناسب مانند مالوران و دوآل استفاده کرد.

ممکن است گیاهان از اوایل تابستان به وسیله برخی عوامل بیماری زای قارچی مانند سفیدک آلوده شوند. برای مبارزه می توان از قارچ کش های سولفوره استفاده کرد.

برخی آفات نیز در طول رویش همیشه بهار خسارت زیادی به بار می آورند. از آفات مهم این گیاه می توان از شب پره برگخوار و جالیز و صیفی نام برد. رعایت فاصله کشت، وجین علفهای هرز و مبارزه شیمیایی با لارو های سن اول نقش عمده ای در مبارزه با آن دارد. برداشت گیاهان به سرعت رشد می کنند و گل ها بیشتر از اواخر بهار باز شده و قابل برداشت می شوند. پس از چیدن گل ها ، همواره گل های جدیدی به وجود می آید به طوری که برداشت گل ها را می توان تا قبل از بروز سرما همچنان ادام داد.

برای اینکه گلبرگها رنگ خود را از دست ندهند و از کیفیت مطلوبی برخوردار باشند، گل ها را باید به سرعت خشک کرد .

گل ها اگر کم باشند آنها را در سایه و اگر مقدار آن زیاد باشد در خشک کن های الکتریکی در دمای ۳۰ تا ۴۰ درجه سانتی گراد خشک می کنند .

مقدار محصول گل خشک شده به همراه کاسبرگ ۱ تا ۲ تن در هکتار و بدون کاسبرگ ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم در هکتار خواهد بود .

 

ترکیبات شیمیایی

مواد موثره این گیاه در گل ها ساخته و ذخیره می شود . مهمترین آنها فلاونوییدهای محلول در آب ، کارتونویید ها ، اسانس ، مواد موسیلاژی و ویتامین “E” و همچنین دارای ماده ای به نام کالاندولین است . تحقیقات اخیر نشان می دهد که بذور همیشه بهار دارای روغن است.

 

خواص دارویی

امروزه این گیاه به عنوان گیاهی تزئینی و دارویی کشت می کنند . نوع پرتقالی رنگ آن از نظر دارویی برتری دارد چرا که دارای مقدار زیادی  مواد موثره است.

گل همیشه بهار دارای خاصیت معرق با اثر قوی ، تصفیه کننده خون ، التیام دهنده ، نیرو دهنده، ضد تشنج و دفع قی استفاده به عمل می آورند.

از دیگر خواص آن رفع التهاب و زخم معده و دستگاه گوارش، درمان اختلالات کبدی و زردی  در پایین آوردن کلسترول خون برای رفع جوش های صورت ، کورک و پینه مورد استفاده قرار می گیرد . همچنین صنعت تولید لوازم آرایشی در خیلی از موارد از این گیاه برای نرم کردن پوست ، حمام ها ومصارف موضعی استفاده می کند .

 

منابع :   

۱ـ امید بیگی ، رضا . ۱۳۷۶ رهیافت های تولید و فرآوری گیاهان دارویی . انتشارات طراحان نشر ، جلد دوم ، صفحه ۳۰۰ تا ۳۰۵

۲ـ ولاگ ، ژان . ترجمه زمان ، ساعد . گیاهان دارویی ، ۱۳۷۹ ، انتشارات ققنوس.

۳ـ زرگری ، علی . گیاهان دارویی ، ۱۳۶۸ ،انتشارات دانشگاه تهران .

۴ـ صمصام شریعت، هادی . پرورش و تکثیر گیاهان دارویی ، ۱۳۷۴ ، انتشارات مانی.

۵ ـ  cnr.it ـhttp://bellauel.bo

۶- www.alrfoto.com

برگه پیشین 1 2 3 برگه پسین
25 نوشته

لينك تلگرام

    لينك تلگرام، ورود به كانال خريد و فروش گياهان دارويي شركت اكسيرطبيعت كوهسار

   https://telegram.me/etakcoo

آلبوم‌ها

تبليغات

همايش ها و مترجم
چهارشنبه 24 آذر 1395
4 تصویر در آلبوم
2016_12_19/photo_2016-12-13_13-03-42.jpg

مزرعه اكسيرطبيعت كوهسار 1395/08/07

آخرين برداشت سال 1395
چهارشنبه 12 آبان 1395
16 تصویر در آلبوم
2016_11_02/photo_2016-11-02_11-06-47.jpg

تصاوير مزرعه سال مرداد 1395

چهارشنبه 20 مرداد 1395
22 تصویر در آلبوم
2016_08_10/__14708180581715808314.jpg

تصاویر گیاه بابونه

یک شنبه 24 اسفند 1393
19 تصویر در آلبوم
2015_03_15/images3.jpg

تصاویر گیاه مرزنجوش

یک شنبه 24 اسفند 1393
1 تصویر در آلبوم
2015_03_15/p1njjl4o7ifyr0pmp98a.jpg

تصاویر گیاه همیشه بهار

چهارشنبه 10 دی 1393
9 تصویر در آلبوم
2014_12_31/2.jpg

تصاویرگیاه اسطوخودوس

چهارشنبه 10 دی 1393
15 تصویر در آلبوم
2014_12_31/7.jpg

تصاویر گیاه بومادران

دوشنبه 08 دی 1393
20 تصویر در آلبوم
2014_12_29/clickhandler.jpg

تصاویر گیاه ژینکو

دوشنبه 08 دی 1393
18 تصویر در آلبوم
2014_12_29/clickhandler8.jpg

داروی ایمنواکتیو

دوشنبه 08 دی 1393
2 تصویر در آلبوم
2014_12_30/untitled.jpg

تصاویر گیاه مورت

چهارشنبه 03 دی 1393
6 تصویر در آلبوم
2014_12_24/72662812758969559461.jpg

تصاویر گیاه نعناع

چهارشنبه 03 دی 1393
11 تصویر در آلبوم
2014_12_24/65.jpg

تصاویر گیاه گاوزبان ایرانی

چهارشنبه 03 دی 1393
5 تصویر در آلبوم
2014_12_24/katyyasin_29120000_1_fixed.jpg

تصاویر گیاه زوفا

چهارشنبه 03 دی 1393
5 تصویر در آلبوم
2014_12_24/2_14194087831786079310.jpg

تصاویر گیاه چای ترش

چهارشنبه 03 دی 1393
5 تصویر در آلبوم
2014_12_24/1.jpg

تصاویر گیاه سرخارگل

دوشنبه 01 دی 1393
12 تصویر در آلبوم
2014_12_22/unti.jpg

تصاویر گیاه مریم گلی

دوشنبه 01 دی 1393
10 تصویر در آلبوم
2014_12_22/hhb.jpg

تصاویر گیاه به لیمو

دوشنبه 01 دی 1393
5 تصویر در آلبوم
2014_12_22/3_14192448441618781103.jpg

تصاویر گیاه عروسک پشت پرده

دوشنبه 01 دی 1393
10 تصویر در آلبوم
2014_12_20/ddddd.png

تصاویر گیاه هوفاریقون

شنبه 29 آذر 1393
5 تصویر در آلبوم
2014_12_20/sdfghjk.jpg

تصاویر گیاه بادرنجبویه

شنبه 29 آذر 1393
7 تصویر در آلبوم
2014_12_20/25869037799573295039.jpg

تصاویر گیاه افسنطین

شنبه 29 آذر 1393
8 تصویر در آلبوم
2014_12_20/images5.jpg

تصاویر گیاه آویشن

شنبه 29 آذر 1393
9 تصویر در آلبوم
2014_12_20/4.jpg

تصاوير گلخانه ها

سه شنبه 01 مهر 1393
30 تصویر در آلبوم
2016_08_11/photo_2016-04-02_13-05-00.jpg

تصاویر بدون آلبوم

تصاویری که متعلق به هیچ آلبومی نیستند
پنج شنبه 02 آذر 1396
11 تصویر در آلبوم
2016_08_10/__1470817995144146376.jpg